RSS FeedRSS FeedLivestreamLivestreamVimeoVimeoTwitterTwitterFacebook GroupFacebook Group
You are here: Platypus /Archive for author thessaloniki

Απομαγνητοφώνηση της ολομέλειας (τόσο των παρουσιάσεων όσο και της συζήτησης) του 1ου Διεθνούς ετήσιου συνεδρίου της Platypus Affiliated Society, Σικάγο, 12-14 Ιουνίου 2009.

 

Παρουσιάζοντας τον Platypus

Ο Platypus δημιουργήθηκε ως μια επίθεση στα ταμπού της σκέψης. Ευθύς εξαρχής, απορρίψαμε τη συνήθη, αριστερή παράδοση που διακηρύττει τον αγώνα ενάντια στον κοινό εχθρό, εστιάζοντας όλη της την ενέργεια στη δαιμονοποίηση της τάδε ή της δείνα δεξιάς κλίκας. Αντιθέτως, εμείς επιλέγουμε να αναδείξουμε τον συντηρητικό χαρακτήρα της εποχής μας και την εμφανή αδυναμία της Αριστεράς ―ή ίσως ακόμα και την ολοκληρωτική εξάλειψή της· όχι με την κυριολεκτική έννοια του πτώματος, αλλά ως το λογικό υποπροϊόν της ιδεολογικής της σύγχυσης, ως την παντελή έλλειψη διαύγειας για τον κόσμο μας και, επιπλέον, ως τον διάχυτο στιγματισμό του διαλόγου και της κριτικής. Στο παρελθόν, μπορεί να φαινόταν ότι οι φιλόσοφοι απλώς ερμήνευαν τον κόσμο, σήμερα όμως φαίνεται ότι εκείνοι που προσπαθούν να τον αλλάξουν έχουν απλά σταματήσει να τον ερμηνεύουν.

Δεδομένης της φιλοσοφίας μας, δεν πρέπει να προκαλεί καμιά έκπληξη το γεγονός ότι ξεκινήσαμε ως μια ομάδα μελέτης με την ελπίδα να αποκρυπτογραφήσουμε τα αλληλoεπικαλυπτόμενα κοινωνικά φαντασιακά που σκεπάζουν το παρόν σαν πυκνή ομίχλη. Η αφετηρία μας συνίστατο στην εξερεύνηση της αποσύνδεσης μεταξύ παλαιάς και νέας Αριστεράς, καθώς επίσης και στη μελέτη του τρόπου με τον οποίο αυτή η σύγχυση εξελίσσεται στην εποχή μας. Και ομολογουμένως κάπως απαισιόδοξα, καταλήξαμε να πιστεύουμε ότι είναι εξαιρετικά πιθανό η Μαρξιστική παράδοση να εκλείψει κατά τη διάρκεια των ζωών μας —αν δεν έχει ήδη εκλείψει—, εκτός κι αν αρθεί η απαγόρευση της συζήτησης και της κριτικής της ιστορίας της Αριστεράς. Η δυσκολία να τεθεί επί τάπητος η ιστορία της Αριστεράς είναι, βεβαίως, σύνθετη και ο κόσμος μας έχει φτιάξει ένα πλήθος από αμυντικούς μηχανισμούς, ένας εκ των οποίων είναι και ο δογματισμός της ψευδο-Αριστεράς. Στις μέρες μας, ίσως να μη μπορούμε να διαβάσουμε τους κλασικούς του επαναστατικού Μαρξισμού σαν οδικό χάρτη, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει οπωσδήποτε να απορρίψουμε τις ιδέες τους. Το γεγονός ότι είναι απλούστατα αδύνατο να γνωρίζουμε περισσότερα για την επαναστατική αλλαγή από εκείνους που στο παρελθόν πραγματικά αγωνίστηκαν για να κάνουν τις ιδέες τους πραγματικότητα, αποτελεί ήδη κομμάτι του προβλήματος. Έτσι, αποτιμώντας την ιστορική στιγμή μας, ενδιαφερόμαστε να διερευνήσουμε τους φραγμούς και τα ταμπού που πλήττουν την προσπάθεια για εξερεύνηση των υψηλότερων προσδοκιών για την ανθρώπινη ελευθερία, θεωρώντας ότι αυτές ενυπάρχουν στη Μαρξιστική παράδοση.

Στα τέλη του 2006, βγήκαμε από τα στενά όρια της ομάδας μελέτης και αρχίσαμε να φιλοξενούμε εκδηλώσεις. Όπως όλοι ξέρετε, αυτό συνέβη κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Ιράκ, γεγονός που αναπόφευκτα απέβη καθοριστικό για το εγχείρημά μας. Στην πρώτη μας δημόσια εκδήλωση ανοίξαμε την, επιτακτικότατη, συζήτηση για τον «ιμπεριαλισμό», ένα θέμα που έχει ενδεχομένως κατανοηθεί ελάχιστα στην εποχή μας, κυρίως επειδή χρησιμεύει ως μέσο απόκρυψης μιας τεράστιας σύγχυσης, λειτουργώντας φαινομενικά μόνο ως σημείο σύγκλισης απόψεων. Πιστεύουμε ότι το εγχείρημά μας δικαιώθηκε από το γεγονός ότι σχεδόν καμία άλλη ομάδα δεν ανέδειξε την εν λόγω συζήτηση παρόλο που η έννοια «ιμπεριαλισμός» βρισκόταν σε όλα τα πλακάτ και τα πανό της περιόδου. Και, ασφαλώς, δεν ήταν καθόλου αυτονόητο με ποιον τρόπο θα μπορούσε να ξεπεράσει κανείς το πρόβλημα της παρανόησης του «ιμπεριαλισμού» συνεχίζοντας απλώς να τον καταγγέλλει. Αν ήταν τόσο απλό, θα είχαμε ξεπεράσει το ζήτημα προ πολλού. Για τον λόγο αυτό, πιστεύουμε ότι είναι απαραίτητο να ανιχνεύσουμε τις ιστορικές αλλαγές, ειδικά σε ό,τι αφορά ιδέες όπως ο «ιμπεριαλισμός», και να μη συγκαλύπτουμε τα προβλήματα με τον τυπικό, αντιδιανοουμενίστικο τρόπο της «Αριστεράς». Ωστόσο, το μίσος για αλλαγή και ολοσχερή κριτική είναι τόσο βαθιά ριζωμένο, που θεωρήθηκε εσφαλμένα ότι το εγχείρημά μας στήριζε τον πόλεμο, λες και το να θέσουμε μια ερώτηση θα γκρέμιζε τον χάρτινο πύργο της Αριστεράς. Και ίσως αυτό το ένα και μοναδικό ερώτημα να κατορθώσει όντως να τον ρίξει· τόσο το καλύτερο, κατά τη γνώμη μας. Διότι η αδυναμία να κατανοηθεί ένα φαινόμενο όπως ο «ιμπεριαλισμός» είναι κομμάτι της ίδιας της διατήρησής του. Η διαιώνιση του ιμπεριαλισμού μπορεί να οφείλεται ως επί το πλείστον στην αδυναμία κατανόησής του. Το εγχείρημά μας θα ήθελε να διερευνήσει αυτήν τη δυνατότητα.

Προσφάτως, επιχειρήσαμε να ξεκινήσουμε μια δημόσια συζήτηση για τον τρόπο που κινητοποιούνται οι άνθρωποι: Για ποιους σκοπούς κάνουν τι; Και με τι ψυχολογικές διαθέσεις; Απευθύναμε αυτό το ερώτημα θέτοντας υπό εξονυχιστική διερεύνηση διάφορες θορυβώδεις λέξεις-κλειδιά που η Αριστερά αρέσκεται να ξεφουρνίζει απερίσκεπτα, όπως, λόγου χάρη, «αντίσταση», «μεταρρύθμιση» και «επανάσταση». Και βρήκαμε ότι, στην εικονική πραγματικότητα που ζει η Αριστερά, δεν είναι διόλου εύκολο να αρθρωθούν με σαφήνεια τα υποτιθέμενα αυστηρά περιγράμματα των εννοιών αυτών. Κατόπιν τούτου, προσπαθήσαμε να θέσουμε υπό διερώτηση τη σχετικά αφηρημένη έννοια των «κινημάτων» —μια ακόμη μυστήρια, σχεδόν μυστικιστική έννοια, που υποτίθεται ότι όλοι μας κατανοούμε.

Στη σύντομη ιστορία μας, έχουμε καλύψει ένα μεγάλο εύρος θεματικών, συμπεριλαμβανομένης της αραβοϊσραηλινής σύγκρουσης, της καταστροφής στη Νότια Ασία, των αλλαγών στους τρόπους εκδήλωσης του ρατσισμού και, πιο πρόσφατα, αντιδρώντας στη λεγόμενη οικονομική κρίση των τελευταίων ετών, ρωτήσαμε τους συνδικαλιστές της εργατικής τάξης για τον τρόπο που αυτή επηρέασε τις προσπάθειές τους. Και σκοπεύουμε στο συνέδριό μας αυτό το σαββατοκύριακο να καλύψουμε κι ένα εύρος άλλων θεματικών.

Θα έλεγα, προκειμένου να είμαι όσο το δυνατόν σαφέστερος, ότι βρίσκουμε μια βαθιά αμφίσημα σε αυτά τα ζητήματα. Σε όλες μας τις συζητήσεις, αποφύγαμε να προβούμε στις τυπικές προβλέψεις και να απαριθμήσουμε τα συνηθισμένα κλισέ. Αρνούμαστε να βαφτίσουμε κάθε κοινωνικό κίνημα επαναστατικό για λόγους προσωπικής, ψυχολογικής ικανοποίησης, ή να δούμε κάθε επικείμενη καταστροφή, είτε οικονομική είτε στρατιωτική, σαν μια ευκαιρία, και συνήθως μόνο για διαδηλώσεις. Αντ’ αυτού, αποφασίσαμε να διανοίξουμε τον χώρο ώστε οι άνθρωποι να μπορούν να ρίξουν μια ματιά και προς τα πίσω: να επεξεργαστούν τις ιδέες με έναν ανοιχτό τρόπο, να κοιτάξουν νηφάλια την πραγματικότητα, ευελπιστώντας να υπερβούν έναν εσφαλμένο πεσιμισμό ή οπτιμισμό, προς χάριν μιας κριτικής προσέγγισης της εποχής μας.

Από αυτό αντλήσαμε και την έμπνευσή μας να εκδώσουμε τη μηνιαία μας επιθεώρηση Platypus Review. Όπως συμβαίνει και με τις δημόσιες εκδηλώσεις μας, δεν αφορά αποκλειστικά τα μέλη του Platypus ή ορισμένους ανθρώπους που διάκεινται φιλικά στο εγχείρημά μας. Ευελπιστούμε να δημιουργήσουμε έναν χώρο ανταλλαγής ιδεών που θα ευνοήσει τον αναστοχασμό πάνω στην Αριστερά, καλώντας οποιονδήποτε είναι πρόθυμος να δραπετεύσει από τον συνήθη κομφορμισμό και την τυφλή άγνοια της κουλτούρας διαμαρτυρίας [protest culture].

Ο Platypus σφυρηλατεί μια συζήτηση για την Αριστερά που, ειδάλλως, πιστεύουμε πως δεν θα λάμβανε χώρα. Οι ομάδες που τοποθετούν σήμερα τον εαυτό τους κάτω από το λάβαρο της «Αριστεράς» έχουν γίνει επαγγελματίες στο να αλληλοαγνοούνται. Προκειμένου να εξυπηρετήσουν αυτόν τον σκοπό, χρησιμοποιούν μια ευρεία γκάμα τεχνικών, είτε αγνοώντας επιδεικτικά η μία την άλλη, είτε αποφεύγοντας προσεκτικά οποιαδήποτε πραγματική δημόσια συζήτηση, αναλωνόμενες σε ατέρμονες κοινοτοπίες. Ο Platypus απορρίπτει κατηγορηματικά την ιδέα ότι ο αγώνας απλώς συνεχίζεται.

Για τον Platypus, το κίνημα δεν είναι τίποτα αν ο σκοπός παρουσιάζεται σαν φάρσα. Γι’ αυτό λέμε: «Η Αριστερά είναι νεκρή! — Ζήτω η Αριστερά!».| P

Απομαγνητοφώνηση: Ashley Weger

Μετάφραση: Παναγιώτης Διδάχος

Επιμέλεια: Ισιδώρα Στανιμεράκη, Θοδωρής Βελισσάρης

Απομαγνητοφώνηση της ολομέλειας (τόσο των παρουσιάσεων όσο και της συζήτησης) του 1ου Διεθνούς ετήσιου συνεδρίου της Platypus Affiliated Society, Σικάγο, 12-14 Ιουνίου 2009.

 

Παρουσιάζοντας τον Platypus

Ian Morrison, Πρόεδρος της Platypus Affiliated Society

 

Ο Platypus δημιουργήθηκε ως μια επίθεση στα ταμπού της σκέψης. Ευθύς εξαρχής, απορρίψαμε τη συνήθη, αριστερή παράδοση που διακηρύττει τον αγώνα ενάντια στον κοινό εχθρό, εστιάζοντας όλη της την ενέργεια στη δαιμονοποίηση της τάδε ή της δείνα δεξιάς κλίκας. Αντιθέτως, εμείς επιλέγουμε να αναδείξουμε τον συντηρητικό χαρακτήρα της εποχής μας και την εμφανή αδυναμία της Αριστεράς ―ή ίσως ακόμα και την ολοκληρωτική εξάλειψή της· όχι με την κυριολεκτική έννοια του πτώματος, αλλά ως το λογικό υποπροϊόν της ιδεολογικής της σύγχυσης, ως την παντελή έλλειψη διαύγειας για τον κόσμο μας και, επιπλέον, ως τον διάχυτο στιγματισμό του διαλόγου και της κριτικής. Στο παρελθόν, μπορεί να φαινόταν ότι οι φιλόσοφοι απλώς ερμήνευαν τον κόσμο, σήμερα όμως φαίνεται ότι εκείνοι που προσπαθούν να τον αλλάξουν έχουν απλά σταματήσει να τον ερμηνεύουν.

Δεδομένης της φιλοσοφίας μας, δεν πρέπει να προκαλεί καμιά έκπληξη το γεγονός ότι ξεκινήσαμε ως μια ομάδα μελέτης με την ελπίδα να αποκρυπτογραφήσουμε τα αλληλoεπικαλυπτόμενα κοινωνικά φαντασιακά που σκεπάζουν το παρόν σαν πυκνή ομίχλη. Η αφετηρία μας συνίστατο στην εξερεύνηση της αποσύνδεσης μεταξύ παλαιάς και νέας Αριστεράς, καθώς επίσης και στη μελέτη του τρόπου με τον οποίο αυτή η σύγχυση εξελίσσεται στην εποχή μας. Και ομολογουμένως κάπως απαισιόδοξα, καταλήξαμε να πιστεύουμε ότι είναι εξαιρετικά πιθανό η Μαρξιστική παράδοση να εκλείψει κατά τη διάρκεια των ζωών μας —αν δεν έχει ήδη εκλείψει—, εκτός κι αν αρθεί η απαγόρευση της συζήτησης και της κριτικής της ιστορίας της Αριστεράς. Η δυσκολία να τεθεί επί τάπητος η ιστορία της Αριστεράς είναι, βεβαίως, σύνθετη και ο κόσμος μας έχει φτιάξει ένα πλήθος από αμυντικούς μηχανισμούς, ένας εκ των οποίων είναι και ο δογματισμός της ψευδο-Αριστεράς. Στις μέρες μας, ίσως να μη μπορούμε να διαβάσουμε τους κλασικούς του επαναστατικού Μαρξισμού σαν οδικό χάρτη, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει οπωσδήποτε να απορρίψουμε τις ιδέες τους. Το γεγονός ότι είναι απλούστατα αδύνατο να γνωρίζουμε περισσότερα για την επαναστατική αλλαγή από εκείνους που στο παρελθόν πραγματικά αγωνίστηκαν για να κάνουν τις ιδέες τους πραγματικότητα, αποτελεί ήδη κομμάτι του προβλήματος. Έτσι, αποτιμώντας την ιστορική στιγμή μας, ενδιαφερόμαστε να διερευνήσουμε τους φραγμούς και τα ταμπού που πλήττουν την προσπάθεια για εξερεύνηση των υψηλότερων προσδοκιών για την ανθρώπινη ελευθερία, θεωρώντας ότι αυτές ενυπάρχουν στη Μαρξιστική παράδοση.

Στα τέλη του 2006, βγήκαμε από τα στενά όρια της ομάδας μελέτης και αρχίσαμε να φιλοξενούμε εκδηλώσεις. Όπως όλοι ξέρετε, αυτό συνέβη κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Ιράκ, γεγονός που αναπόφευκτα απέβη καθοριστικό για το εγχείρημά μας. Στην πρώτη μας δημόσια εκδήλωση ανοίξαμε την, επιτακτικότατη, συζήτηση για τον «ιμπεριαλισμό», ένα θέμα που έχει ενδεχομένως κατανοηθεί ελάχιστα στην εποχή μας, κυρίως επειδή χρησιμεύει ως μέσο απόκρυψης μιας τεράστιας σύγχυσης, λειτουργώντας φαινομενικά μόνο ως σημείο σύγκλισης απόψεων. Πιστεύουμε ότι το εγχείρημά μας δικαιώθηκε από το γεγονός ότι σχεδόν καμία άλλη ομάδα δεν ανέδειξε την εν λόγω συζήτηση παρόλο που η έννοια «ιμπεριαλισμός» βρισκόταν σε όλα τα πλακάτ και τα πανό της περιόδου. Και, ασφαλώς, δεν ήταν καθόλου αυτονόητο με ποιον τρόπο θα μπορούσε να ξεπεράσει κανείς το πρόβλημα της παρανόησης του «ιμπεριαλισμού» συνεχίζοντας απλώς να τον καταγγέλλει. Αν ήταν τόσο απλό, θα είχαμε ξεπεράσει το ζήτημα προ πολλού. Για τον λόγο αυτό, πιστεύουμε ότι είναι απαραίτητο να ανιχνεύσουμε τις ιστορικές αλλαγές, ειδικά σε ό,τι αφορά ιδέες όπως ο «ιμπεριαλισμός», και να μη συγκαλύπτουμε τα προβλήματα με τον τυπικό, αντιδιανοουμενίστικο τρόπο της «Αριστεράς». Ωστόσο, το μίσος για αλλαγή και ολοσχερή κριτική είναι τόσο βαθιά ριζωμένο, που θεωρήθηκε εσφαλμένα ότι το εγχείρημά μας στήριζε τον πόλεμο, λες και το να θέσουμε μια ερώτηση θα γκρέμιζε τον χάρτινο πύργο της Αριστεράς. Και ίσως αυτό το ένα και μοναδικό ερώτημα να κατορθώσει όντως να τον ρίξει· τόσο το καλύτερο, κατά τη γνώμη μας. Διότι η αδυναμία να κατανοηθεί ένα φαινόμενο όπως ο «ιμπεριαλισμός» είναι κομμάτι της ίδιας της διατήρησής του. Η διαιώνιση του ιμπεριαλισμού μπορεί να οφείλεται ως επί το πλείστον στην αδυναμία κατανόησής του. Το εγχείρημά μας θα ήθελε να διερευνήσει αυτήν τη δυνατότητα.

Προσφάτως, επιχειρήσαμε να ξεκινήσουμε μια δημόσια συζήτηση για τον τρόπο που κινητοποιούνται οι άνθρωποι: Για ποιους σκοπούς κάνουν τι; Και με τι ψυχολογικές διαθέσεις; Απευθύναμε αυτό το ερώτημα θέτοντας υπό εξονυχιστική διερεύνηση διάφορες θορυβώδεις λέξεις-κλειδιά που η Αριστερά αρέσκεται να ξεφουρνίζει απερίσκεπτα, όπως, λόγου χάρη, «αντίσταση», «μεταρρύθμιση» και «επανάσταση». Και βρήκαμε ότι, στην εικονική πραγματικότητα που ζει η Αριστερά, δεν είναι διόλου εύκολο να αρθρωθούν με σαφήνεια τα υποτιθέμενα αυστηρά περιγράμματα των εννοιών αυτών. Κατόπιν τούτου, προσπαθήσαμε να θέσουμε υπό διερώτηση τη σχετικά αφηρημένη έννοια των «κινημάτων» —μια ακόμη μυστήρια, σχεδόν μυστικιστική έννοια, που υποτίθεται ότι όλοι μας κατανοούμε.

Στη σύντομη ιστορία μας, έχουμε καλύψει ένα μεγάλο εύρος θεματικών, συμπεριλαμβανομένης της αραβοϊσραηλινής σύγκρουσης, της καταστροφής στη Νότια Ασία, των αλλαγών στους τρόπους εκδήλωσης του ρατσισμού και, πιο πρόσφατα, αντιδρώντας στη λεγόμενη οικονομική κρίση των τελευταίων ετών, ρωτήσαμε τους συνδικαλιστές της εργατικής τάξης για τον τρόπο που αυτή επηρέασε τις προσπάθειές τους. Και σκοπεύουμε στο συνέδριό μας αυτό το σαββατοκύριακο να καλύψουμε κι ένα εύρος άλλων θεματικών.

Θα έλεγα, προκειμένου να είμαι όσο το δυνατόν σαφέστερος, ότι βρίσκουμε μια βαθιά αμφίσημα σε αυτά τα ζητήματα. Σε όλες μας τις συζητήσεις, αποφύγαμε να προβούμε στις τυπικές προβλέψεις και να απαριθμήσουμε τα συνηθισμένα κλισέ. Αρνούμαστε να βαφτίσουμε κάθε κοινωνικό κίνημα επαναστατικό για λόγους προσωπικής, ψυχολογικής ικανοποίησης, ή να δούμε κάθε επικείμενη καταστροφή, είτε οικονομική είτε στρατιωτική, σαν μια ευκαιρία, και συνήθως μόνο για διαδηλώσεις. Αντ’ αυτού, αποφασίσαμε να διανοίξουμε τον χώρο ώστε οι άνθρωποι να μπορούν να ρίξουν μια ματιά και προς τα πίσω: να επεξεργαστούν τις ιδέες με έναν ανοιχτό τρόπο, να κοιτάξουν νηφάλια την πραγματικότητα, ευελπιστώντας να υπερβούν έναν εσφαλμένο πεσιμισμό ή οπτιμισμό, προς χάριν μιας κριτικής προσέγγισης της εποχής μας.

Από αυτό αντλήσαμε και την έμπνευσή μας να εκδώσουμε τη μηνιαία μας επιθεώρηση Platypus Review. Όπως συμβαίνει και με τις δημόσιες εκδηλώσεις μας, δεν αφορά αποκλειστικά τα μέλη του Platypus ή ορισμένους ανθρώπους που διάκεινται φιλικά στο εγχείρημά μας. Ευελπιστούμε να δημιουργήσουμε έναν χώρο ανταλλαγής ιδεών που θα ευνοήσει τον αναστοχασμό πάνω στην Αριστερά, καλώντας οποιονδήποτε είναι πρόθυμος να δραπετεύσει από τον συνήθη κομφορμισμό και την τυφλή άγνοια της κουλτούρας διαμαρτυρίας [protest culture].

Ο Platypus σφυρηλατεί μια συζήτηση για την Αριστερά που, ειδάλλως, πιστεύουμε πως δεν θα λάμβανε χώρα. Οι ομάδες που τοποθετούν σήμερα τον εαυτό τους κάτω από το λάβαρο της «Αριστεράς» έχουν γίνει επαγγελματίες στο να αλληλοαγνοούνται. Προκειμένου να εξυπηρετήσουν αυτόν τον σκοπό, χρησιμοποιούν μια ευρεία γκάμα τεχνικών, είτε αγνοώντας επιδεικτικά η μία την άλλη, είτε αποφεύγοντας προσεκτικά οποιαδήποτε πραγματική δημόσια συζήτηση, αναλωνόμενες σε ατέρμονες κοινοτοπίες. Ο Platypus απορρίπτει κατηγορηματικά την ιδέα ότι ο αγώνας απλώς συνεχίζεται.

Για τον Platypus, το κίνημα δεν είναι τίποτα αν ο σκοπός παρουσιάζεται σαν φάρσα. Γι’ αυτό λέμε: «Η Αριστερά είναι νεκρή! — Ζήτω η Αριστερά!».| P

Απομαγνητοφώνηση: Ashley Weger

Μετάφραση: Παναγιώτης Διδάχος

Επιμέλεια: Ισιδώρα Στανιμεράκη, Θοδωρής Βελισσάρης

Οι συναντήσεις φέτος θα γίνονται διαδικτυακά μέσω της πλατφόρμας Zoom (κάθε δεύτερη Παρασκευή 6μμ-9μμ).
Αν ενδιαφέρεστε να εγγραφείτε στείλτε email στο teovelissar@gmail.com
Tα κείμενα μπροστά από τα οποία υπάρχει σταυρός είναι προαιρετικά / βοηθητικά.
Οι ημερομηνίες είναι ενδεικτικές, δεν αποκλείονται αλλαγές τόσο στις ημερομηνίες των συναντήσεων αλλά και ως προς τα κείμενα. 

1η συνάντηση. Εισαγωγή: Το κεφάλαιο στην ιστορία | 25/09/2020

• Max Horkheimer -  "Ο ανθρωπάκος και η φιλοσοφία της ελευθερίας"  (1926–31)

• εισαγωγικά σημειώματα για τη σύγχρονη ιστορία και ελευθερία από τους:
James Miller (για τον Jean-Jacques Rousseau) , Louis Menand  (για τον Edmund Wilson) , Karl Marx (περί του «γίγνεσθαι» - από τα Grundrisse, 1857–58)  και Peter Preuss (για τον Nietzsche)

• Chris Cutrone  -  “Το κεφάλαιο στην ιστορία”  (2008)

• Cutrone  “Η μαρξιστική υπόθεση- μία απάντηση στην κομμουνιστική υπόθεση του Alain Badiou"   (2010)

• Cutrone "Η ταξική συνείδηση (από μια μαρξιστική σκοπιά σήμερα)"  (2012)

 Το Κεφάλαιο στην ιστορία: χρονολόγιο και διάγραμμα όρων

+ Robert Pippin -  "Για την Κριτική Θεωρία"  (2004) (διατίθεται στα αγγλικά)

+ G.M.Tamas -  "Λέγοντας την αλήθεια για την τάξη" (2007) (εδώ )

2η συνάντηση  - Μαρξισμός και γυναικεία χειραφέτηση| 09/10/2020


• Μίτσελ — Γυναίκες: η διαρκέστερη επανάσταση (1966)
• Τσέτκιν και Λένιν — Συνέντευξη για το γυναικείο ζήτημα (1920)
+ Hoare — Κριτική στη Μίτσελ (1967)
+ Μίτσελ —   απάντηση στον Hoare (1967) 

 (όλα τα κείμενα στα αγγλικά)

3η συνάντηση - Μαρξισμός και σεξουαλική χειραφέτηση |Παρασκευή 23/10/2020 


• Αντόρνο — Σεξουαλικά ταμπού και δίκαιο σήμερα (1963) (διατίθεται μόνο στα αγγλικά)
• Ντ' Εμίλιο — Καπιταλισμός και γκέι ταυτότητα (1983) (διατίθεται μόνο στα αγγλικά)

4η συνάντηση - Μαρξισμός και ρατσισμός στις Η.Π.Α. |06/11/2020  

+ Eugene Debs, "The Negro in the class struggle" (1903) 

+ Debs, "The Negro and his nemesis" (1904)

Capitalist contradiction chart of terms 

• Richard Fraser“Two lectures on the black question in America and revolutionary integrationism” (1953)

+ Fraser, "For the materialist conception of the Negro struggle" (1955)

• James Robertson and Shirley Stoute“For black Trotskyism” (1963)

+ Spartacist League, “Black and red: Class struggle road to Negro freedom” (1966)

+ Bayard Rustin, “The failure of black separatism” (1970)

• Adolph Reed“Black particularity reconsidered” (1979)

+ Reed, “Paths to Critical Theory” (1984) 

(όλα τα κείμενα στα αγγλικά)

5η συνάντηση. Το ριζοσπαστικό περιεχόμενο της αστικής κοινωνίας | 13/11/2020

• Immanuel Kant -   "Ιδέα μίας καθολικής ιστορίας υπό πρίσμα κοσμοπολίτικο" και
"Τι είναι διαφωτισμός;"  (1784)

• Benjamin Constant -   "Η ελευθερία των αρχαίων εν συγκρίσει προς εκείνη των νεωτέρων" (1819)

6η συνάντηση. Η έννοια της Αριστεράς: Ουτοπία και κριτική |20/11/2020

• Max Horkheimer -  επιλογές από το “Λυκόφως”  (1926–31)

• Theodor W. Adorno-  “Αμετροέπεια” (1944–47) (διατίθεται στα αγγλικά , και στα γερμανικά :GS4:297-300, Anhang in Minima Moralia, letzter Abschnitt)

• Leszek Kolakowski -  "Η έννοια της Αριστεράς"  (1968)

• Karl Marx -  “ Να καταστήσουμε τον κόσμο φιλοσοφικό” (από τη διδακτορική διατριβή του Μαρξ, 1839-41)

• Marx -  "Για την αμείλικτη κριτική του υπάρχοντος" (γράμμα στον Ρούγκε) Σεπτέμβρης 1843

7η συνάντηση. Σοσιαλισμός | 27/11/2020

• Marx - επιλογές από τα “Οικονομικά και φιλοσοφικά χειρόγραφα” (1844) – [μόνο τις σελίδες 90 – 106 (Αλλοτριωμένη εργασία), 122 – 140 (Ατομική ιδιοκτησία και κομμουνισμός), 140 – 155,  (Ανάγκη, παραγωγή και καταμερισμός εργασίας)]

• Marx και Friedrich Engels -  επιλογές από το “Κομμουνιστικό Μανιφέστο” (1848), [μόνο όλους τους προλόγους, πλην αυτόν του 1890 από τον Ένγκελς, και από το ίδιο το “Μανιφέστο”, την εισαγωγή, το πρώτο, το δεύτερο και το τέταρτο μέρος]

• Marx - “Προσφώνηση της κεντρικής επιτροπής στην Ένωση των Κομμουνιστών” (1850)

8η συνάντηση. Η επανάσταση του 1848 | 11/12/2020

• Marx - "Η επερχόμενη αναταραχή" (από την Αθλιότητα της φιλοσοφίας, 1847) και «Ταξική πάλη και τρόπος παραγωγής» (γράμμα στον Weydemeyer, 1852)

• Engels - “Η τακτική της σοσιαλδημοκρατίας” (εισαγωγή του Engels το 1895 στο βιβλίο του Marx “Ταξικοί αγώνες στη Γαλλία”)

• Marx - επιλογές από τους “Ταξικούς αγώνες στη Γαλλία” (1850) και τη “18η Μπρυμαίρ του Λουδοβίκου Βοναπάρτη” (1852)

[Τα κείμενα διατίθενται διαδικτυακά σ’ αυτόν τον τόμοστις σελίδες:
Πρόλογος Engels: 123-148

Ταξικοί αγώνες: 149-161, 171-179, 191-192, 238-252, 262-263

18η Μπρυμαίρ: Όλο το πρώτο μέρος (Ι), 282-293, και όλο το έβδομο (VII), 382-400]

9η συνάντηση. Βοναπαρτισμός |08/01/2021

• Marx - “Ιδρυτική διακήρυξη της Διεθνούς ένωσης των εργατών” (1864)

• Marx - επιλογές από τον “Εμφύλιο πόλεμο στη Γαλλία” (1871, συμπεριλαμβανομένη της εισαγωγής του Ένγκελς του 1891) (σελ. 3-18, 58-91)

• Marx -  “Κριτική του προγράμματος της Γκότα” (1875)

• Marx - Πρόγραμμα του Γαλλικού εργατικού κόμματος"  (1880) (διατίθεται μόνο στα αγγλικά)

+ Karl Korsch - “Ο Μαρξισμός της Πρώτης Διεθνούς” (1924) (διατίθεται μόνο στα αγγλικά)

+ Korsch - “Εισαγωγή στην ‘Κριτική του προγράμματος της Γκότα’ του Μαρξ” (1922) (διατίθεται μόνο στα αγγλικά)

10η συνάντηση. Πραγμοποίηση |15/01/2021

• Georg Lukács - “Το φαινόμενο της πραγμοποίησης” (πρώτο μέρος του κεφαλαίου “Η πραγμοποίηση και η συνείδηση του προλεταριάτου” από το βιβλίο “Ιστορία και ταξική συνείδηση“, 1923, σελ. 149-182 του βιβλίου)

11η συνάντηση. Ταξική συνείδηση |29/01/2021

• Lukács - “Αρχικός Πρόλογος” (1922), “Τι είναι ο ορθόδοξος μαρξισμός;” (1919), “Ταξική συνείδηση” (1920)  (περιλαμβάνονται στο βιβλίο “Ιστορία και ταξική συνείδηση“, σελ. 45-82 και 105-148 του βιβλίου)

+ Marx-  “Πρόλογος στην πρώτη γερμανική έκδοση” (1867) και “Επίλογος στη δεύτερη γερμανική έκδοση” (1873) του τ.1 του “Κεφαλαίου”(σελ. 11-26 του βιβλίου)

12η συνάντηση - Τι να κάνουμε; |12/02/2021


Λένιν : Τι να κάνουμε; (1902)

13η συνάντηση - Κράτος και επανάσταση, 26/02/2021

Λένιν: Κράτος και επανάσταση (1917)  

14η συνάντηση - Υποχώρηση μετά την επανάσταση, 12/03/2021


•  Λένιν: Ο “αριστερισμός”, παιδική ασθένεια του κομμουνισμού (1920)
+Λένιν: Σημειώσεις ενός δημοσιολόγου (1922) [αγγλικά]  

15η συνάντηση - Το αυταρχικό κράτος |26/03/2021


Πόλοκ: Κρατικός καπιταλισμός: οι δυνατότητες και οι περιορισμοί του (1941) – (μεταφράστηκε από την Ισιδώρα Στανιμεράκη και δημοσιεύτηκε στο τ. 4 του περιοδικού Κοινωνικός Αναρχισμός – εκδ. Κουρσάλ)
Χορκχάιμερ: Το αυταρχικό κράτος (1942) 

16η συνάντηση - Για την έννοια της ιστορίας, 09/04/2021

+Μπωντλαίρ: από τη συλλογή “Fusées” (1867) [αγγλικά/γαλλικά]
+Μπρεχτ: Στους μεταγενέστερους (1939)
+Μπένγιαμιν: Στο πλανητάριο (από τον “Μονόδρομο”) (1928) [αγγλικά]
+Μπένγιαμιν: Σήμα πυρκαγιάς (από τον “Μονόδρομο”) (1928) [αγγλικά]
+Μπένγιαμιν: Εμπειρία και φτώχεια (1933) [αγγλικά]
+Μπένγιαμιν: Θεολογικο-πολιτικό απόσπασμα (1921-1939;) [αγγλικά]
 •  Μπένγιαμιν: Για την έννοια της ιστορίας (“Θέσεις για τη φιλοσοφία της ιστορίας”) (1940)
 •  Μπένγιαμιν: Παραλειπόμενα στο “Για την έννοια της ιστορίας” (1940) [αγγλικά]
+Μπένγιαμιν: Για τη θεωρία της γνώσης και τη θεωρία της προόδου (ειδικά στη σελ.471 το Ν8,1) [αγγλικά]

17η συνάντηση - Στοχασμοί για τον μαρξισμό |23/04/2021

 
  •  Αντόρνο: Στοχασμοί για την ταξική θεωρία (1942) [αγγλικά]
  •  Αντόρνο: Αμετροέπεια (1944/1947) [αγγλικά]
+Αντόρνο: “Αφιέρωση“, “Κληροδότημα“, “Προειδοποίηση: να μη γίνει κατάχρηση”, “Φινάλε”, από τα Minima moralia (1944-1947) [αγγλικά]
+Χορκχάιμερ-Αντόρνο: Συζήτηση για τη θεωρία και την πράξη (ή Προς ένα καινούριο μανιφέστο;) (1956)

18η συνάντηση - Θεωρία και πράξη |07/05/2021


+Αντόρνο: Για το υποκείμενο και το αντικείμενο (1969) [αγγλικά]
• Αντόρνο: Σημειώσεις περιθωρίου για τη θεωρία και την πράξη (1969) [αγγλικά[
• Αντόρνο: Παραίτηση (1969) (εναλλακτική μετάφραση)
+Αντόρνο: Ύστερος καπιταλισμός ή βιομηχανική κοινωνία; (ή “Είναι παρωχημένος ο μαρξισμός;”) (1968)
+Λέσλυ: Εισαγωγή στην αλληλογραφία Αντόρνο-Μαρκούζε το 1969 (1999) [αγγλικά]
+Αντόρνο-Μαρκούζε: Αλληλογραφία για τη γερμανική Νέα Αριστερά (1969) [αγγλικά]
+Αντόρνο: Συνέντευξη στο Der Spiegel (1969) [αγγλικά]


Chris Cutrone (Κρις Κατρόουν)


Παρουσιάστηκε σε ένα πάνελ με τους Τιμ Μπάρκερ (Πανεπιστήμιο Κολούμπια), Μπένγιαμιν Μπλούμπεργκ (Πλατύπους) και Πάμελα Νογκάλες (Πλατύπους) στο Αριστερό Φόρουμ στην πόλη της Νέας Υόρκης, στο Πανεπιστήμιο Pace, στις 20 Μαρτίου του 2010. Η ηχογράφηση είναι διαθέσιμη στο:


https://archive.org/details/PlatypusAtLeftForumNyc2010TheAmericanLeftAndTheblackQuestion


Ο μαύρος Αμερικανός πολιτικός επιστήμονας Άντολφ Ρηντ Τζούνιορ έγραψε πρόσφατα ένα κείμενο με θέμα «Τα όρια του αντιρατσισμού» για το Left Business Observer, στο οποίο υποστήριξε πως ο αντιρατσισμός ως πολιτική έχει εμφανώς αποτύχει. Νωρίτερα, ο Ρηντ είχε γράψει σχετικά με την καταστροφή από τον τυφώνα Κατρίνα πως η παραπομπή στον ρατσισμό μπορεί να αποδειχθεί απαράδεκτη «περίσπαση» από περισσότερο ουσιώδεις πολιτικές. Ο Ρηντ, ωστόσο, υπέδειξε επίσης πως «η φυλή είναι ταξικό ζήτημα», παρακάμπτοντας παραγωγικά κατά τον τρόπο αυτόν την συνήθη αντινομία «φυλή εναντίον τάξης», η οποία έχει επί μακρόν μαστίσει την αμερικανική «Αριστερά». Λαμβανομένου υπόψιν ότι, ενώ επί του παρόντος οι ρατσιστικές στάσεις ενάντια στους μαύρους έχουν μειωθεί αισθητά, οι κοινωνικές συνθήκες για την τεράστια πλειοψηφία των μαύρων Αμερικανών δεν έχουν βελτιωθεί, αλλά έχουν επιδεινωθεί από την δεκαετία του ’60 - πράγμα που φαίνεται καθαρά στην στατιστική μείωση της κοινωνικής πρόνοιας και της εργασίας και εξίσου και εντυπωσιακότερα, στην μαζική ποινικοποίηση και τον εγκλεισμό σε σωφρονιστικά καταστήματα - εγείρονται σημαντικά ζητήματα σχετικά με τα προβλήματα που αφορούν το ερώτημα της αμερικανικής «φυλής και τάξης» για την «Αριστερά». Αλλά, ίσως, αυτό το ερώτημα έχει ήδη, τώρα, περάσει στην ιστορία.


Η παρούσα στιγμή ίσως αποτελεί μια καλή περίσταση για μια ενδελεχή και κριτική επαναθεώρηση του αντιρατσισμού ως πολιτικής, τόσο σε σχέση με το σήμερα, όσο και αναδρομικά, σε σχέση με την ιστορία της αμερικανικής Αριστεράς, σε ό,τι ο Μπεν Μπλούμπεργκ προσδιόρισε ως «αναπάντητη πρόκληση». Το θέμα είναι πως αν το πρόβλημα του ρατσισμού ενάντια στους μαύρους στις ΗΠΑ έχει αποτελέσει μια αναπάντητη πρόκληση, ενδεχομένως να παραμείνει έτσι, καθώς τώρα έχει περάσει στην ιστορία. Σήμερα, ίσως να αποτελεί λιγότερο το θέμα μιας υπαρκτής πρόκλησης για την Αριστερά, και περισσότερο την κληρονομιά μιας ιστορικά χαμένης ευκαιρίας για την αμερικανική Αριστερά, για την οποία εξακολουθούμε να πληρώνουμε υψηλό τίμημα: τις εξασθενημένες πιθανότητες για μια κοινωνική χειραφετητική και αντικαπιταλιστική πολιτική σήμερα στις ΗΠΑ.
Ξεκάθαρα, το ιστορικό πρόβλημα του ρατσισμού κατά των μαύρων στις ΗΠΑ έχει επιλυθεί ως ένα βαθμό, όμως με τον πολιτικά συντηρητικότερο δυνατό τρόπο. Αυτό που το ιστορικό φαινόμενο της προεδρίας Ομπάμα συμβολίζει αναφορικά με το πρόβλημα του ρατσισμού κατά των μαύρων, είναι το ιστορικό αποτέλεσμα ενός συνδυασμού: 1.) των πρωτοβουλιών της μεσαίας τάξης ενάντια στις διακρίσεις, μαζί με 2.) την οικονομική ύφεση, μετά την δεκαετία του ’60, (στην οποία τα πραγματικά εισοδήματα έχουν μειωθεί για την αμερικανική εργατική τάξη μέχρι και 40%) και τον αποδεκατισμό των εργατικών ενώσεων, και 3.) της πολιτισμικής πολιτικής. Σήμανε την φυσικοποίηση και όχι το ξεπέρασμα της υποτιθέμενης διαίρεσης μαύρων – εργατικής τάξης. Η «Αριστερά» από την δεκαετία του ‘60 και έπειτα, ειδικά μετά την καμπή του κινήματος της Black Power, ενίσχυσε αυτήν την υποτιθέμενη διαίρεση, με δεινά αποτελέσματα τόσο για την τεράστια πλειοψηφία των μαύρων Αμερικανών όσο και για την αμερικανική εργατική τάξη και την Aριστερή πολιτική συνολικά.


Θα εισφέρω μια πολύ προκλητική τυποποίηση αυτού του προβλήματος: το στοιχείο εκείνο που ήταν ιστορικά το πλέον ειδικό και ιδιάζον σχετικά με τον αμερικανικό ρατσισμό κατά των μαύρων, υπήρξε, επίσης, μια έκφραση του μεγαλύτερου χειραφετητικού δυναμικού του αναφορικά με τον καπιταλισμό. Υπάρχει ένα μείζον ιστορικό παράδοξο: ο χειρότερος, ο πιο απόλυτος ρατσισμός στην σύγχρονη ιστορία, αυτός της κατάστασης των μαύρων στις Νότιες ΗΠΑ την εποχή του Τζιμ Κρόου [1], συνέπεσε με το ιστορικά υψηλό της πολιτικής κινητοποίησης και ενίσχυσης της εργατικής τάξης. Θέλω να θέσω αυτό το παράδοξο ως ερώτημα: Ποια ήταν η σχέση μεταξύ της ανάπτυξης της οργάνωσης και της πολιτικής της εργατικής τάξης και της όξυνσης των ρατσιστικών διαιρέσεων στην αμερικανική κοινωνία; Με ποιον τρόπο η «φυλετική» διαίρεση της αμερικάνικης εργατικής τάξης υπήρξε μια έκφραση του αυτοαντιφατικού χαρακτήρα της πολιτικής της εργατικής τάξης υπό το κεφάλαιο; Συναφώς, πώς ο συνδικαλισμός (τρεϊντγιουνιονισμός) της CIO [2] στην δεκαετία του ’30 -ο οποίος σήμαινε την αντιμετώπιση των διαχωρισμών μέσω διαφυλετικής οργάνωσης- έγινε μέχρι την δεκαετία του ‘60, το φάντασμα των εργατικών ενώσεων ως συντηρητικών θεσμών: ως τραστ/συνδικάτων της λευκής εργατικής τάξης, αποκλείοντας τους μαύρους εργάτες;


Αντί να αναλάβω αυτό το πολύ σημαντικό ερώτημα άμεσα, θέλω να δείξω πως, κατά την γνώμη μου, έχει υπάρξει μια ψευδής επίλυση αυτού του ιστορικού προβλήματος στον μετασχηματισμό του αμερικανικού ρατσισμού από τότε, πέρα από τον sui generis χαρακτήρα «κάστας φυλής - χρώματος», (όπως στον «κανόνα της μιας σταγόνας» κλπ.) [3] στην κατεύθυνση της εναρμόνισής του με τον περισσότερο στερεοτυπικό παγκοσμίως ρατσισμό, δηλαδή τον συνδεδεμένο με τις εθνοπολιτισμικές διαιρέσεις στην κοινωνία. Ειδικότερα στην εποχή μετά την δεκαετία του ‘60, υπήρξε ένας ρομαντισμός εναλλακτικών μοντέλων φυλετικής ταυτότητας, για παράδειγμα στην Βραζιλία. Αλλά η Βραζιλία είναι ένα πολύ βάναυσο μέρος για μαύρους ανθρώπους, αν και για λόγους πολιτικής ιστορίας διαφορετικούς από εκείνους για τους οποίους είναι οι ΗΠΑ. Ο βαθμός στον οποίο οι ΗΠΑ γίνονται περισσότερο σαν την Βραζιλία στη δυναμική των φυλετικών σχέσεων, με μια αυστηρή διάκριση μεταξύ των συνθηκών για τους μαύρους ανθρώπους της μεσαίας τάξης και της (υπο)εργατικής τάξης, αντιπροσωπεύει, θεωρώ, μια οπισθοδρομική και όχι προοδευτική τάση. Επιτρέψτε μου να εξηγήσω.


Ο μετασχηματισμός των μαύρων Αμερικανών από μια «κάστα φυλής - χρώματος» σε μια «εθνοτική» ή «πολιτισμικά» διακριτή ομάδα, ο οποίος φαίνεται για παράδειγμα στην αντικατάσταση του «μαύρος» από το «αφροαμερικάνος», έχει σημάνει την απώλεια μιας ευκαιρίας να αναιρεθεί η ειδικά ρατσιστική (και όχι «πολιτισμική») διαίρεση της αμερικάνικης εργατικής τάξης, προς έναν δυνητικό μετασχηματισμό της οργάνωσης και της πολιτικής της εργατικής τάξης σε μια προοδευτική –χειραφετητική και αντικαπιταλιστική κατεύθυνση. Η καταπολέμηση φυλετικών διαιρέσεων αποτελούσε κάποτε ένα ζήτημα γύρω από το οποίο ήταν δυνατόν να οργανωθούν οι εργάτες για ριζοσπαστική πολιτική. Όχι πλέον. Το έργο της πολιτικής ενσωμάτωσης της εργατικής τάξης παρεκτοπίστηκε από την ενσωμάτωση της μεσαίας τάξης μέσω του μοντέλου της εθνοπολιτισμικής «διαφορετικότητας». Ενώ η φυλή ήταν κάποτε ένα ταξικό ζήτημα, ένα ζήτημα για την αμερικανική εργατική τάξη ως τέτοια, τώρα είναι πολύ λιγότερο. Κατά συνέπεια έπαψε να είναι, όπως κάποτε, ζήτημα - και πρόκληση - του ίδιου είδους για την Αριστερά και την αμερικανική κοινωνία. Η φυλή κατέληξε να ταυτίζεται με το πιο άμεσο πρόβλημα της φτώχειας.


Ο ρατσισμός θα μπορούσε να είναι ένα επαναστατικό ζήτημα, αλλά αποπολιτικοποιήθηκε, τουλάχιστον ως ζήτημα για την εργατική τάξη και την αντικαπιταλιστική Αριστερά. Τώρα περισσότερο από ποτέ «η φυλή είναι ένα ταξικό ζήτημα» (με την έννοια του Ρηντ), αλλά είναι πλέον τέτοιο με έναν τρόπο που (όπως παρατήρησε ο Ρηντ) μπορεί να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά με αμιγώς ταξικούς όρους, ως ένα ζήτημα της μαύρης εργατική τάξης, αποκαλούμενης και «υποτάξης (underclass)».
Υπάρχει μια ειρωνεία στην διακήρυξη του Αμερικανού σοσιαλιστή της καμπής του 20ού αιώνα, Ευγένιου Ντεμπς [4] , πως ο σοσιαλισμός δεν είχε τίποτα να προσφέρει στους μαύρους εκτός από την υπεράσπιση των συμφερόντων τους ως εργατών. Αυτό (παρ)ερμηνεύτηκε, ειδικά από την «Νέα Αριστερά» της δεκαετίας του ‘60, ωσάν να είναι όχι απλώς ανεπαρκές, αλλά ακόμη κάποια ένδειξη ρατσισμού της εργατικής τάξης ή της «Παλαιάς» Αριστεράς. Ωστόσο, αυτή η διατύπωση του Ντεμπς αποδεικνύεται πως ήταν το πραγματικό ιστορικό καθήκον – καιρό τώρα αποτυχημένο – της Αριστεράς, μέχρι και σήμερα. Το πρόβλημα είναι: πώς εκπληρώνουμε σήμερα το καθήκον που προσδιόρισε ο Ντεμπς; Πώς μετατρέπουμε τον «ρατσισμό» σε ένα «ταξικό ζήτημα», όπως το έθεσε ο Ρηντ, αφού ο ρατσισμός per se φαίνεται πως έχει εξουδετερωθεί ως πολιτικό θέμα στην αμερικάνικη πολιτική ζωή; Ίσως δεν το κάνουμε!


Μπορεί να φαίνεται πως το πρόγραμμα των Γουίλλιαμ Έντουαρντ Μπεργκχαρτ Ντυμπουά / NAACP [5] και του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ Τζούνιορ (της υποτιθέμενης ενσωμάτωσης της «μεσαίας τάξης») έχει εκπληρωθεί, αλλά στην πραγματικότητα ήταν το πρόγραμμα προσαρμογής σε μια προκλητικά άδικη, ταξική και «φυλετική» κατάσταση του Μπούκερ Γουάσινγκτον [6] εκείνο που εντέλει πέτυχε. Μια ολοένα περισσότερο αποτελεσματική μαύρη μεσοαστική πολιτική ηγεσία (πρωτίστως στο Δημοκρατικό αλλά και στο Ρεπουμπλικανικό κόμμα) «χειρίστηκε» αποτελεσματικά την μαύρη εργατική τάξη, ενόσω τα παράπονά της εξουδετερώθηκαν αποτελεσματικά ως πολιτικά ζητήματα της αμερικανικής κοινωνικής ζωής. Δεν έχουμε μόνο τον Ομπάμα, αλλά με πλέον σημαίνοντα τρόπο ένα πλήθος μαύρων αστυνομικών και δεσμοφυλάκων (για να μην αναφέρουμε στρατιωτικούς διοικητές των ΗΠΑ), οι οποίοι επιβλέπουν την υποβάθμιση της κοινωνικής ζωής. Αυτοί δεν είναι μπαρμπα-Θωμάδες ή «οικιακοί Νέγροι», σύμφωνα με το παλιό φαντασιακό, αλλά μάλλον μια νέα μετά την δεκαετία του ’60 μαύρη μεσαία τάξη διευθυντών της αμερικανικής φτώχειας. Αυτός είναι ο βαθιά συντηρητικός – αντιδραστικός χαρακτήρας της κοινωνικής πολιτικής στην εποχή μας.


Διότι οι μαύροι Αμερικάνοι δεν ήθελαν αναγνώριση των υποτιθέμενων «πολιτισμικών» διαφορών τους, (σκεφτείτε τον Ομπάμα να ακούει Jay-Z στο I-Pod του ενώ κάνει σουτάκια στον Λευκό Οίκο), αλλά απαιτούσαν βασικότερα περισσότερες ευκαιρίες ζωής στην αμερικανική κοινωνία. Έλαβαν το ένα, αλλά όχι το άλλο. Υπό αυτήν την έννοια, έχουμε επιστρέψει πίσω στην αφετηρία. Αυτός είναι ο τρόπος κατά τον οποίο η διατύπωση του Ντεμπς μας στοιχειώνει σήμερα.


Το δικό μας ανοιχτό τραύμα στο παρόν δεν είναι οι πολιτικές της «Μαύρης Δύναμης» της δεκαετίας του ‘60 και οι πολιτισμικές πολιτικές των δεκαετιών του ‘70 και του ‘80, αλλά μάλλον οι βαθύτερες αποτυχίες της πολιτικής της αμερικάνικης εργατικής τάξης στην εποχή μετά την Ανοικοδόμηση [7], οι οποίες έχουν επισκιάσει έκτοτε τις ιστορικές εξελίξεις. Οι ιστορικές φιγούρες που υψώνονται ως κατήγοροι πάνω από το παρόν δεν είναι αυτές του Malcolm X, των Μαύρων Πανθήρων ή του Μάρκους Γκάρβεϋ [8] , αλλά μάλλον του Φρέντρικ Ντάγκλας [9] και του Πωλ Ρόουμπσον [10] –και άρα του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ και του Ντυμπουά, αλλά με την λιγότερο οικεία αμφίεση της εργατικής Αριστεράς και όχι μιας «φυλετικής» πολιτικής. Το «όνειρο» του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ έχει μόνο κατ’ επίφαση πραγματοποιηθεί· το πυρηνικό του αίτημα για «δουλειές και ελευθερία», (το σύνθημα της Πορείας στην Ουάσιγκτον του 1963), για όλους τους Αμερικάνους, είναι σαφές ότι δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ. Αυτό που υποθετικά υπήρξε ένα «ρεφορμιστικό» αίτημα αποδεικνύεται πως είναι το πιο επαναστατικό όλων.

[1]Η εποχή από το τέλος του 19ου ως τις αρχές του 20ού αιώνα, στην διάρκεια της οποίας εφαρμόστηκαν σκληροί νόμοι που επέβαλαν πλήρη διαχωρισμό ανάμεσα στους λευκούς και τους μαύρους, σε όλα τα επίπεδα την κοινωνικής και πολιτικής ζωής. Ο Τζιμ Κρόου αντιστοιχεί σε μια θεατρική περσόνα της εποχής η οποία συγκέντρωνε και αναπαριστούσε όλες τις ρατσιστικές πεποιθήσεις των λευκών για τους μαύρους. [ΣτΜ]

[2]Congress of Industrial Organizations. Πρόκειται για ομοσπονδία εργατικών ενώσεων του κλάδου της βιομηχανίας, μεταξύ 1935 και 1955.[ΣτΜ]

[3]Κανόνας με νομική ισχύ, σε εφαρμογή μέχρι τον εικοστό αιώνα, σύμφωνα με τον οποίο αν κάποιος είχε έστω και έναν μακρινό πρόγονο καταγόμενο από την Αφρική, έστω και «μια σταγόνα αίματος», κατηγοριοποιούνταν ως μαύρος. [ΣτΜ]

[4]Eugene Debs, 1855 – 1926, ιδρυτικό μέλος της IWW και σοσιαλιστής υποψήφιος για την προεδρία των ΗΠΑ. [ΣτΜ]

[5]William Edward Burghardt DuBois, 1868 – 1963. Συνιδρυτής της National Association for the Advancement of Colored People (Εθνική Ένωση για την Ανάπτυξη των Έγχρωμων Ανθρώπων). [ΣτΜ]

[6]Booker Taliaferro Washington, 1856 – 1915.

[7]Η περίοδος που ακολούθησε το τέλος του αμερικανικού εμφυλίου, μέχρι το 1877.

[8]Marcus Garvey

[9]Fredrick Douglass

[10]Paul Robeson

Μετάφραση Ορέστης Γούλας, επιμέλεια Δώρα Βέττα (μέλη της Platypus Affiliated Society)