RSS FeedRSS FeedLivestreamLivestreamVimeoVimeoTwitterTwitterFacebook GroupFacebook Group
You are here: Platypus /Η πολιτική της εργασίας

Η πολιτική της εργασίας

Ακούστε την ηχογράφηση της εκδήλωσης εδώ: 

27/5/2015- Μικρόπολις Θεσσαλονίκη

Σκεπτικό και ερωτήσεις

"Το Κεφάλαιο δεν είναι ένα βιβλίο για την πολιτική, ούτε καν ένα βιβλίο για την εργασία· είναι ένα βιβλίο για την ανεργία", Φρέντρικ Τζέιμσον, "Αναπαριστώντας το Κεφάλαιο: Μια ανάγνωση του πρώτου τόμου".

"...η δυστυχία του να σε εκμεταλλεύονται οι καπιταλιστές δεν είναι τίποτα συγκρινόμενη με την δυστυχία του να μην σε εκμεταλλεύονται καθόλου", Τζόαν Ρόμπινσον.

"Το λάθος συνίσταται στην πεποίθηση πως η εργασία -υπό αυτόν τον όρο εννοώ την ετερόνομη και μισθωτή εργασία- μπορεί και πρέπει να παραμείνει το ουσιώδες ζήτημα. Απλώς δεν είναι έτσι. Σύμφωνα με αμερικανικές προβλέψεις, μέσα σε είκοσι χρόνια ο χρόνος εργασίας θα μειωθεί στο μισό του ελεύθερου χρόνου. Νομίζω ότι καθήκον της αριστεράς είναι η καθοδήγηση και η προαγωγή αυτής της διαδικασίας της κατάργησης της εργασίας με έναν τρόπο, ο οποίος δεν θα έχει ως αποτέλεσμα από τη μια πλευρά μια μάζα ανέργων και από την άλλη μια αριστοκρατία της εργασίας, ενώ ανάμεσά τους βρίσκεται ένα προλεταριάτο που διεκπεραιώνει τις πιο δυσάρεστες δουλειές επί σαράντα πέντε ώρες την εβδομάδα. Αντίθετα, ας αφήσουμε καθέναν να εργάζεται πολύ λιγότερο για τον μισθό του και, έτσι, ας είναι ελεύθερος να ενεργεί με έναν πολύ περισσότερο αυτόνομο τρόπο... Σήμερα, ο κομμουνισμός είναι μια πραγματική δυνατότητα και, ακόμη, μια ρεαλιστική πρόταση, καθώς η κατάργηση της μισθωτής εργασίας μέσω της αυτοματοποίησης διαβρώνει αμφότερες την καπιταλιστική λογική και την οικονομία της αγοράς", Αντρέ Γκορζ.

Υπάρχει η διαδεδομένη πεποίθηση πως οι μαρξιστές και οι άλλοι αριστεροί έχουν την πολιτική ευθύνη να στηρίζουν μεταρρυθμίσεις για τη βελτίωση των συνθηκών ζωής των εργατών. Ωστόσο, ηγετικές μορφές της μαρξιστικής παράδοσης -όπως ο Λένιν, η Λούξεμπουργκ και ο Τρότσκι- κατάλαβαν επιπλέον ότι τέτοιες μεταρρυθμίσεις θα διεύρυναν την κρίση του καπιταλισμού και, δυνητικά, θα ενέτειναν τις αντιφάσεις που θα μπορούσαν να επηρεάσουν αντιστρόφως την άμεση κατάσταση των εργατών. Για παράδειγμα, η πλήρης απασχόληση, ενώ αποτελεί μια αυτονόητη διεκδίκηση από την πλευρά των συμφεροντων όλων των εργατών, απειλεί επίσης τους όρους της κεφαλαιοκρατικής παραγωγής (η οποία στηρίζεται σε ένα πλεόνασμα διαθέσιμης εργασίας), θέτοντας σε κίνδυνο το σύστημα της εργασίας συνολικά. Υπό το φως τέτοιων εύγλωττων παραδόξων, το πάνελ επιχειρεί να διερευνήσει την πολιτική της εργασίας από διάφορες αριστερές προοπτικές. Θα επιδιώξει να προκαλέσει τον αναστοχασμό και την συζήτηση των αμφισημιών και των διλημμάτων της πολιτικής της εργασίας συμπεριλαμβάνοντας ομιλητές από διαφορετικές προοπτικές, ορισμένες από τις οποίες επιδιώκουν την άμεση εγκατάλειψη της εργασία, ενώ άλλες επιδιώκουν να αυξήσουν την διαθεσιμότητα των ευκαιριών απασχόλησης. Ελπίζουμε πως αυτή η συζήτηση θα βαθύνει την κατανόηση των σύγχρονων προβλημάτων, τα οποία αντιμετωπίζει η αριστερά στις προσπάθειές της να συγκροτήσει μια πολιτική κατάλληλη για την αυτοχειραφέτηση της εργατικής τάξης.

Πώς θα χαρακτηρίζατε την εργασία και την απασχόληση ως πολιτικό ζήτημα στην σύγχρονη κοινωνία; Σε τι συνίσταται το πρόβλημα της ανεργίας; Και/ή σε τι συνίσταται το πρόβλημα της εργασίας;

Συνήθως γίνεται μια διάκριση μεταξύ της εργασίας ως σκόπιμης ανθρώπινης δραστηριότητας (προφανώς υπαρκτής πριν και μετά τον καπιταλισμό), αφενός, και της εργασίας υπό την έννοια της δουλειάς στον καπιταλισμό, αφετέρου, όπου ο εργαζόμενος αναλαμβάνει μια σκόπιμη δραστηριότητα έναντι χρημάτων υπό την απειλή της υλικής ένδειας (τυπικά με την μορφή της μισθωτής εργασίας). Έχει αυτή η διάκριση πολιτική σημασία όταν σκεπτόμαστε την εργασία; Σε μια ελεύθερη κοινωνία, η εργασία θα εμφανιζόταν με τη μία ή και με τις δύο σημασίες;

Αν το ευρέως παρατηρούμενο φαινόμενο της υπερεργασίας και της ανεργίας είναι ένα αναγκαίο χαρακτηριστικό της καπιταλιστικής κοινωνίας, γιατί και πώς συμβαίνει αυτό; Ποιες μορφές κοινωνικής αναγκαιότητας, στην σημερινή οργάνωση του κόσμου, αποτελούν τη βάση αυτού του φαινομένου; Σε συνάρτηση με τη δική σας ερμηνεία αυτής της αναγκαιότητας, ποια σημασία έχει ο ριζικός μετασχηματισμός της;

Στην ιστορία της αριστεράς, ποια παραδείγματα θεωρείτε πως διαμορφώνουν τη στάση σας απέναντι στη σημερινή πολιτική της εργασίας και της ανεργίας; Τι καθιστά αυτά τα ορόσημα σημαντικά για μας σήμερα;

Ιστορικά, η αριστερά έχει επιχειρήσει να αντιμετωπίσει τα προβλήματα της υπερεργασίας και της ανεργίας με διάφορους τρόπους: πλήρης απασχόληση, εγγυημένο κατώτερο εισόδημα ανεξάρτητα από την απασχόληση και/ή λιγότερες ώρες εργασίας για όσους εργάζονται. Αν επιλέγατε κάποιες, ποιες θα θεωρούσατε επαρκείς απαντήσεις; Πώς θα έπρεπε η αριστερά να επιδιώξει την πραγμάτωσή τους;

Δεδομένου του εύρους των θεμάτων και των αγώνων που διεξάγει η αριστερά ιστορικά αλλά και σήμερα -φυλή και ρατσισμός, ισότητα των φύλων, περιβαλλοντικές ανησυχίες, παγκοσμιοποίηση, μιλιταρισμός κλπ-, ποια είναι η σχέση μεταξύ της πολιτικής της εργασίας και του ευρύτερου σχεδίου της κοινωνικής απελευθέρωσης; Πόσο ακριβώς περιφερειακή ή κεντρική είναι η πολιτική της εργασίας για την κοινωνική χειραφέτηση;

Ποιο ρόλο, εάν υπάρχει, αποδίδετε στην πολιτική οργάνωση, όπως ένα υπαρκτό ή δυνητικά υπαρκτό πολιτικό κόμμα, στην προσπάθεια του προοδευτικού μετασχηματισμού των σύγχρονων σχέσεων της εργασίας και της ανεργίας; Ποια θα όφειλε να είναι η σχέση μεταξύ ενός τέτοιου οργανισμού και της εργατικής τάξης;

Έναν αιώνα πριν, αυτές οι ερωτήσεις αντιμετωπίστηκαν συνειδητά από ένα πολιτικά οργανωμένο εργατικό κίνημα στο οποίο συμμετείχαν μαρξιστές και σοσιαλιστές. Σήμερα, συζητήσεις αυτού του θέματος κινδυνεύουν να καταστούν ουτοπικές με την απολιτίκ έννοια. Με ποιο τρόπο καθορίζει η παρακμή των εργατικών κινημάτων και ο θάνατος της αριστεράς την ικανότητά μας να εμπλεκόμαστε στην πολιτική της εργασίας;

Ομιλητές:

Ανέστης Ταρπάγκος: Γραμματεία Συριζα Θεσσαλονίκης

Γιώργος Κρεασίδης: Νέο αριστερό Ρεύμα

Άρης Τσιούμας

 

Ακολουθεί η επιμελημένη απομαγνητοφώνηση της εκδήλωσης

Ανέστης Ταρπάγκος: Θα ήθελα να μιλήσω για αυτό το θέμα κάνοντας μια μελέτη πεδίου με βάση την περίοδο από το 1980 μέχρι σήμερα και εξετάζοντας πως εξελίχθηκε ο ελληνικός καπιταλισμός αυτά τα χρόνια, πως επέδρασε η πάλη των τάξεων σε αυτές τις εξελίξεις, ποιες ήταν οι συνέπειες και οι μορφές αυτής της εξέλιξης πάνω στο περιεχόμενο και στους όρους της μισθωτής εργασίας στην Ελλάδα. Το κάνω αυτό για να γίνει συγκεκριμένο και απτό το υλικό πεδίο στο οποίο μπορούμε να έχουμε αναφορά, δηλαδή το πεδίο της εργασίας σε σχέση με την καπιταλιστική ανάπτυξη και την ταξική πάλη.

Το 1980 εκδηλώθηκε ετεροχρονισμένα στην ελληνική πραγματικότητα η παγκόσμια οικονομική κρίση του 1973. Την περίοδο 1980-1985 έχουμε μία πρώτη κρίση υπερσυσσώρευσης του κεφαλαίου η οποία οδηγεί στην κατακόρυφη μείωση στην κερδοφορία του κεφαλαίου, των παγίων επενδύσεων και του τζίρου των επιχειρήσεων. Αυτά σε μία περίοδο σοσιαλδημοκρατικής μεταλλαγής όπου στόχοι ήταν η μακροπρόθεσμη σταθεροποίηση των καπιταλιστικών σχέσεων παραγωγής και ταυτόχρονα οι μεταρρυθμίσεις φιλολαϊκού χαρακτήρα που θα διασφάλιζαν μία ορισμένη πολιτική υποστήριξη.

Η μεγάλη πλειοψηφία της εργατικής τάξης την περίοδο αυτή, μέσα κυρίως από τα εργοστασιακά-επιχειρησιακά σωματεία και σε ένα βαθμό από τα κλαδικά συνδικάτα εκπροσωπούνταν πολιτικά από το ρεύμα της σοσιαλδημοκρατίας (στην ομοσπονδία βιομηχανικών εργατοϋπαλληλικών σωματείων επί 100 επιχειρησιακών σωματείων τα 95 ανήκαν στη δύναμη της ΠΑΣΚΕ).

Η πρώτη αυτή περίοδος κρίσης καπιταλιστικής υπερσυσσώρευσης καθόρισε την ανάγκη για μια σοβαρή μεταστροφή και ανασυγκρότηση του κεφαλαίου την περίοδο 1985-1995. Αυτή ήταν η απαρχή εφαρμογής του μονεταρισμού και στη συνέχεια του ανοιχτού νεοφιλελευθερισμού.

Την περίοδο 1980-1985 η ανάπτυξη του κινήματος και η πολιτική του εκπροσώπηση από τη σοσιαλδημοκρατία στην Ελλάδα είχε ως προϋπόθεση το γεγονός ότι η ανεργία ήταν σε πολύ χαμηλά επίπεδα, μία ανεργία τριβής της τάξης του 3-4% και όχι μία μαζική ανεργία η οποία θα μπορούσε να επιδράσει στις εξελίξεις.

Τη δεύτερη περίοδο την οποία συζητάμε δηλαδή τη δεκαετία ’85-’95 παρατηρούμε: 1) έναν τεχνολογικό εκσυγχρονισμό του ελληνικού καπιταλισμού με την εισαγωγή διαδικασιών ρομποτικής αυτοματοποίησης, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα την ελληνική κλωστοϋφαντουργία όπου η μαζική εισαγωγή μηχανών και τεχνολογιών οδήγησε στη μαζική μείωση του εργατικού δυναμικού 2) με τη λήψη νεοφιλελεύθερων μέτρων όπως η προσωρινή και η μερική απασχόληση, τα οποία αποσκοπούσαν στο να εφαρμόσουν τις πρώτες μορφές ελαστικοποίησης της μισθωτής εργασίας και 3) μία μαζική εκκαθάριση των προβληματικών επιχειρήσεων, δηλαδή όσων επιχειρήσεων η λειτουργία είχε καταστεί ζημιογόνα λόγω κρίσης γεγονός που εκτόξευσε την ανεργία καθόλη τη διάρκεια της δεκαετίας του 1990 στο 10-12%.

Οι εξελίξεις αυτές άρχισαν να κάμπτουν και να μετασχηματίζουν και την ίδια τη σύνθεση, τη μορφή, τις παρεμβάσεις του εργατικού συνδικαλιστικού κινήματος ενώ ταυτόχρονα τα αυξημένα επίπεδα ανεργίας άρχισαν να παίζουν περισσότερο σημαντικό ρόλο.

Το 1986 το ενεργητικό του εταιρικού τομέα της οικονομίας βρίσκονταν στο επίπεδο των 13 τρισεκατομμυρίων δραχμών ενώ μέχρι το 2000 εκτινάχτηκε στα 88 τρις. Η κερδοφορία αυτών των επιχειρήσεων τα ίδια χρόνια ήταν για το 1986 (με την κρίση υπερσυσσώρευσης) στα 82 δις δραχμές ενώ το 2000 εκτινάχτηκε στα 4,3 τρις δραχμές. Μιλάμε δηλαδή για μια επιτυχημένη ανασυγκρότηση του ελληνικού καπιταλισμού με τη συνέργεια της νεοφιλελεύθερης πολιτικής η οποίο προώθησε μια ισχυρή συσσώρευση και συγκεντροποίηση κεφαλαίου κάνοντας τον ελληνικό καπιταλισμό ισχυρό και την αστική τάξη να επιδιώκει την ένταξη στην οικονομική και νομισματική ένωση καθώς και στην ενιαία ζώνη του ευρώ.

Η διαδικασία αυτή συνεχίστηκε και την περίοδο 2000-2008, με όρους σημαντικής κερδοφορίας για το σύνολο των ελληνικών επιχειρήσεων (οι 22.500 επιχειρήσεις του εταιρικού τομέα) περίπου στο 12-15 δις ευρώ το χρόνο.

Στο τέλος αυτής της περιόδου έχουμε τη μεγάλη έκρηξη της κρίσης της υπερσυσσώρευσης του κεφαλαίου το 2008, του χρηματοπιστωτικού συστήματος σε παγκόσμιο επίπεδο και ταυτόχρονα της μεταβίβασης αυτής της κρίσης στο επίπεδο της πραγματικής παραγωγής, στο επίπεδο της πραγματική οικονομίας. Το 2008 κλονίζεται κυριολεκτικά ο ελληνικός καπιταλισμός, δηλαδή η αποδοτικότητα του κεφαλαίου πέφτει κατακόρυφα σε αρνητικά επίπεδα, οι επιχειρήσεις συσσωρεύουν τεράστια ζημιογόνα αποτελέσματα της τάξης των 10 δις ευρώ για το 2010-2011 και ξεκινάει η διαδικασία αντιμετώπισης αυτής της κρίσης.

Η πρώτη απάντηση που δόθηκε ήταν να τεθεί σε λειτουργία ο μηχανισμός εκκαθάρισης αυτής της κρίσης υπερσυσσώρευσης του κεφαλαίου, δηλαδή το σταδιακό κλείσιμο εκατοντάδων εργοστασίων και επιχειρήσεων από το 2008 μέχρι σήμερα. Αυτό το φαινόμενο εκτίναξε την ανεργία από το 7 στο 27% και αυτή ήταν η πιο σπουδαία μεταλλαγή στο επίπεδο της μισθωτής εργασίας και θα αποτελέσει από δω και πέρα το επίκεντρο του ενδιαφέροντος για όλους μας, για το πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί και να ξεπεραστεί αφού εξακολουθεί να δρα με τρόπο παραλυτικό πάνω στην ενεργό εργατική τάξη.

Ωστόσο η ανεργία που δημιουργήθηκε με το κλείσιμο των επιχειρήσεων δεν έφτανε. Έτσι υιοθετήθηκε η πολιτική του ακραίου νεοφιλελευθερισμού, δηλαδή η πολιτική των μνημονίων η οποία είχε πρωτίστως σαν σκοπό να καταστήσει την εργατική δύναμη φθηνή, πειθήνια και ελαστικοποιημένη και να συμβάλλει κατά αυτόν τον τρόπο στην ανάκαμψη της κερδοφορίας του κεφαλαίου και δευτερευόντως την εξυπηρέτηση του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα.

Αν στην Ευρώπη μέχρι πρόσφατα λειτουργούσε ο καπιταλισμός της εξαγωγής μορφών σχετικής υπεραξίας, μοντέλο που βασιζόταν σε τεχνολογικές επαναστάσεις και εκσυγχρονισμούς, με την κρίση ξεκίνησε να εισάγεται στην Ελλάδα και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες μορφές εξαγωγής απόλυτης υπεραξίας, κάτι που βασίστηκε στην απόλυτη μείωση μισθών, στην πλήρη διάλυση των εργασιακών σχέσεων, στην κατάργηση των συλλογικών συμβάσεων εργασίας. Αυτό συνέβη τόσο στην Ελλάδα όσο και σε άλλες χώρες, όμως στην Ελλάδα με την τόσο βαθιά κρίση του ελληνικού καπιταλισμού απαιτούνταν δραστικά μέτρα από την πλευρά της αστικής τάξης ούτως ώστε να επανέλθει στο επίπεδο κερδοφορίας.

Στη Γαλλία αυτό πραγματοποιήθηκε πρόσφατα με το νόμο Εμμανουέλ Μακρόν, ο οποίος κατοχυρώνει τη δυνατότητα σύναψης συμφωνιών μεταξύ μισθωτού εργαζόμενου και εργοδότη απευθείας, εκφεύγει του πλαισίου των συλλογικών συμβάσεων και υπάγει αυτές τις επιμέρους συμφωνίες στη δικαιοδοσία όχι του εργατικού αλλά του αστικού και εμπορικού δικαίου. Αντίστοιχα και στη Γερμανία στα μέσα της πρώτης δεκαετίας του 2000 επί κυβέρνησης Σρέντερ με τη χάρτα Χαρτς η οποία είχε εισάγει τη μορφή εβδομαδιαίας απασχόλησης 15 ωρών με την αντίστοιχη μηνιαία πληρωμή 400 ευρώ, ή στην Αγγλία επί Μπλέρ με τη σύμβαση μηδενικής απασχόλησης, όπου ένας εργαζόμενος καλούνταν να εργαστεί όποτε υπήρχε ανάγκη με αντίστοιχη πληρωμή μόνο για τις ώρες αυτές.

Όλα αυτά τα μέτρα κατόρθωσαν να συγκρατήσουν την κρίση υπερσυσσώρευσης του κεφαλαίου τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε ελληνικό επίπεδο. Από το 2013-2014 έχουμε μία σαφή ανάκαμψη του ελληνικού καπιταλισμού αφού μηδενίστηκαν οι ζημίες των ελληνικών επιχειρήσεων και στο σύνολο των ελληνικών επιχειρήσεων το 60% μπήκε πλέον στην τροχιά της κερδοφορίας με ετήσια κέρδη 11 δις ευρώ. Αυτή όμως η καπιταλιστική ανάπτυξη δε συνοδεύεται από κοινωνική ανάπτυξη. Για τη σταθεροποίηση της καπιταλιστικής ανάπτυξης απαραίτητος όρος είναι η πλήρης απορρύθμιση της εργασίας και η μαζική ανεργία.

Γιώργος Κρεασίδης: Στη συζήτηση μας οφείλουμε να πάρουμε υπόψιν τρία πολύ σημαντικά στοιχεία: 1) την νεοφιλελεύθερη εμπειρία σαν απάντηση στην καπιταλιστική κρίση το 1973, 2) τη σημερινή κρίση και πως απαντάει σε αυτή η άρχουσα τάξη και 3) την κατάσταση του εργατικού κινήματος έτσι όπως αυτό διαμορφώθηκε μετά το 1989 και την στρατηγική υποχώρηση της Αριστεράς αλλά και μετά την ανάκαμψη των αγώνων με νέα θετικά ποιοτικά χαρακτηριστικά μετά το 2000.

Η εκμετάλλευση της εργασίας είναι το θεμέλιο της κοινωνικής θέσης και της εξουσίας που έχει η άρχουσα-αστική τάξη. Η ανεργία, ο αποκλεισμός από την εργασία καθιστά διπλά ευάλωτο τον κόσμο της εργασίας τόσο στους καταναγκασμούς του κεφαλαίου όσο και στην επακόλουθη περιθωριοποίηση και βίαιη έξοδο από την κοινωνική ζωή.

Έχει σημασία να δούμε τη σχέση που έχει ο παραγωγός εργαζόμενος με το προϊόν που παράγει, τους όρους της εργασίας του καθώς και τι είδους προϊόντα παράγει, αν δηλαδή είναι χρήσιμα ή άχρηστα.

Από μία κομμουνιστική απελευθερωτική προοπτική, η απελευθέρωση της εργασίας θα την μετατρέψει σε κάτι δημιουργικό απαλλάσσοντας την από τα σημερινά χαρακτηριστικά της μισθωτής εργασίας.

Η υπερεργασία και η ανεργία είναι επιλογές του κεφαλαίου στον αγώνα του ενάντια τόσο στην κρίση του όσο και απέναντι στην εργασία και στο εργατικό κίνημα. Με το χειρισμό της υπερεργασίας, της ελαστικοποίησης της εργασίας καθώς και της ανεργίας αντιμετωπίζεται το κόστος της εργασίας, διασφαλίζεται ο έλεγχος της παραγωγής, καθώς και η διάσπαση και διαφοροποίηση της εργατικής τάξης. Απέναντι σε αυτές τις μορφές ελέγχου ένα εργατικό κίνημα θα έπρεπε να προτείνει την κατάργηση κάθε μορφή ελαστικοποίησης της εργασίας και συμπίεσης των μισθών, η απαίτηση για συλλογικές συμβάσεις εργασίας με βάση τις σύγχρονες εργατικές ανάγκες, η ισότητα των δικαιωμάτων μέσα στους χώρους δουλειάς.

Θεωρούμε κληρονομιά του εργατικού κινήματος το σύνολο της σκέψης και της πάλης των οργανωμένων ρευμάτων των εργατών από τις απαρχές του. Με αυτή τη λογική δεν μπορούμε να μη δούμε, με κριτικό τρόπο φυσικά, τη συνεισφορά  και την προσφορά ρευμάτων όπως το αναρχικό, το μαοϊκό, το τροτσκιστικό ακόμα και το ευρωκομμουνιστικό. Οφείλουμε να αντλήσουμε από την ιστορική εμπειρία ούτως ώστε να πετύχουμε το μεγάλο ζητούμενο της εποχής μας που είναι ένα νέο πολιτικό, δημοκρατικό, διεκδικητικό και συγκρουσιακό εργατικό κίνημα που θα ξεπεράσει τις παθογένειες του παρελθόντος.

Η αντιμετώπισης της μαζικής ανεργίας του 30% και της «μαζικής» μαύρης εργασίας δεν μπορεί να λυθεί αν δεν μειωθεί ριζικά ο χρόνος εργασίας με αμοιβή στη βάση των σύγχρονων αναγκών. Επίσης είναι αναγκαίο να απαιτηθούν προσλήψεις σε δημόσιους τομείς με εργασιακά δικαιώματα για τους εργαζόμενους.

Χωρίς απελευθέρωση της εργασίας δεν μπορεί να απελευθερωθεί η ανθρωπότητα και ταυτόχρονα ένα κίνημα για την απελευθέρωση της εργασίας δεν μπορεί να μιλάει μόνο για τους χώρους απασχόλησης αλλά οφείλει να είναι ταυτόχρονα αντιρατσιστικό, αντιφασιστικό, αντισεξιστικό και να υπερασπίζεται τον πολιτισμό, τις δημοκρατικές ελευθερίες και δικαιώματα που αντιστοιχούν στη σύγχρονη εποχή μας. Υπάρχει επίσης αναγκαιότητα για ένα σύγχρονο κομμουνιστικό κόμμα (η οργάνωσή μου πιστεύει ότι δεν είναι αυτό το κόμμα) που θα «μπολιάσει» το εργατικό κίνημα με στρατηγική σκέψη, δηλαδή ότι η δικαίωση του κόσμου της εργασίας δεν μπορεί να έρθει παρά με την ανατροπή του καπιταλισμού και της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο. Το κόμμα μπορεί να αποτελέσει φορέα αναζήτησης της γενικευμένης ιστορικής εμπειρίας του εργατικού κινήματος και τέλος να συμβάλλει στην κοινωνική και ταξική ενότητα στο ιδεολογικό και πολιτικό επίπεδο.

Η κρίση του κομμουνιστικού κινήματος και της Αριστεράς μετά το 1989 έγινε και κρίση του εργατικού κινήματος. Η μεγάλη υποχώρηση του εργατικού κινήματος έρχεται όταν από τις σημαίες του εργατικού κινήματος «φεύγει» η έννοια της κοινωνικής δικαιοσύνης και η στόχευση μιας άλλης κοινωνίας και μπαίνει ο ανταγωνισμός και ο ευρωπαϊσμός, ιδέες της αστικής τάξης που οδηγούν πρώτα στην κοινωνική συναίνεση και μετά στην στρατηγική ήττα και τη διάσπαση. Αντίθετα με αυτή τη λογική εμείς πιστεύουμε ότι το εργατικό κίνημα πρέπει να αντιστέκεται στον κυβερνητικό συνδικαλισμό, να ενώνει κοινωνικές δυνάμεις πέρα από πολιτικά και ιδεολογικά ρεύματα πάνω σε ένα πλαίσιο διεκδικήσεων και εκεί να κριθεί το κάθε ρεύμα.

Άρης Τσιούμας: Οι πολιτικές απελευθέρωσης της εργασίας μπορούν να νοηθούν μέσα στο σχήμα απελευθέρωσης από την εργασία. Αντιστρέφοντας το μότο της Ρόμπινσον θα μπορούσαμε να σκεφτούμε ότι «η ευτυχία του να μη σε εκμεταλλεύονται εντατικά οι καπιταλιστές δεν είναι τίποτα συγκρινόμενη με την ευτυχία να μην υπάρχουν καθόλου εκμεταλλευτές και εκμεταλλευόμενοι».

Μπορούμε να κατηγορηθούμε ότι ήδη από τον πρώτο λόγο μας έχουμε πάει πολύ μακριά. Ποιος άνθρωπος ή πολιτικός φορέας τολμά να αναφέρεται στην ευτυχία μέσα στην έρημο του πραγματικού όπως διαμορφώνεται στη σύγχρονη καπιταλιστική συνθήκη;

Για να αγγίξουμε έστω και λίγο τα ζητήματα που προκύπτουν από τα ερωτήματα της εκδήλωσης θα περιορίσουμε τον πυρήνα του κακού στο διογκούμενο πρόβλημα της ανεργίας. Ποια θα μπορούσε να είναι η λύση στο πρόβλημα αυτό;

Η προφανής απάντηση είναι η ίδια η εργασία. Όμως εδώ προκύπτει το εξής πρόβλημα: δεδομένης της αλληλένδετης σχέσης εργασίας-ανεργίας και του γεγονότος ότι στον καπιταλισμό η εργασία είναι εμπόρευμα για τη μείωση της τιμής του οποίου διαγωνίζονται το σύνολο των δυνάμεων της κυριαρχίας το εμπόρευμα εργασία βρίσκεται σε υπερπροσφορά από τη μεριά των εργατών-προλεταριάτο. Η μηχανή του αυτοματοποιημένου εκβιασμού έχει πάρει ήδη φωτιά χωρίς κάποια ιδιαίτερη προσπάθεια εξαιτίας της απλής, δήθεν αντικειμενικής παρατήρησης από τη μεριά των αφεντικών ότι «η δουλειά δεν φτάνει για όλους». Αυτή η ανακοίνωση των καπιταλιστών συστήνεται ως η κοινωνική μηχανική ενός κοινωνικού δαρβινισμού με βασική φιλοσοφική ύλη την υποτιθέμενη ικανότητα του καθενός ξεχωριστά.

Η κατάκτηση του 8ώρου έστω σε επίπεδο αναγνώρισης δικαιώματος έγινε δυνατή στη βάση της δολοφονίας των 4 τεσσάρων αναρχικών εργατών  το 1886. Ας θέσουμε το κεντρικό ερώτημα που προκύπτει: αν το 1886 ο καπιταλισμός υπό την πίεση ενός επαναστατικά οργανωμένου επαναστατικού κινήματος να υποχωρήσει στην παραχώρηση του 8ώρου, η αυτοματοποίηση της παραγωγής που έχει συντελεστεί τα τελευταία 130 χρόνια πως είναι δυνατόν να μην έχει μειώσει συνολικά τις θέσεις εργασίας αλλά να έχει οδηγήσει ουσιαστικά στην αύξησή τους;

Η ρίζα του προβλήματος είναι και προφανής: ο μοναδικός τρόπος για να εκμηδενιστεί η ανεργία είναι η εκμετάλλευση του ξέφρενου αυτοματισμού στην παραγωγή με τρόπο βέβαια που θα σέβεται το περιβάλλον, η στροφή υπέρ των εργατικών αναγκών με ριζική μείωση των ωρών εργασίας σε τέτοια ελάχιστα επίπεδα ώστε να εργάζονται όλοι οι άνθρωποι χωρίς φυσικά μείωση των μισθών. Σε αυτή την περίπτωση θα είχαμε διατυπώσει τουλάχιστον ένα ριζοσπαστικό αίτημα εντός του καπιταλιστικού πλαισίου, με την έννοια ότι το αίτημα αυτό αναδεικνύει ποιος ευθύνεται για τη σημερινή κατάσταση ενώ ταυτόχρονα καταδεικνύει πόσο πιο απλή και ευκολότερη θα ήταν η ζωή αν είχαμε την ευκαιρία να επιλέξουμε διαφορετικές δυνατότητες όπως π.χ. την καταστροφή της μηχανής παραγωγής του καπιταλιστικού κέρδους δηλαδή της σχέσης κεφαλαίου-εργασίας.

Η επίνευση στην οριστική ματαίωσής μιας τέτοιας δυνατότητας αποτελεί τον λόγο που οι εξουσιαστές διεξάγουν τέτοιο ανηλεή πόλεμο, απαιτώντας την άνευ όρων παραίτησή μας από τη διεκδίκησή της.

Μέσα στα συγκεκριμένα ιστορικά συμφραζόμενα της ανεργίας, υπερεργασίας, φτώχειας, πολέμων στην περιφέρεια, σκλαβιάς και παιδικής εργασίας στις χώρες με φθηνό εργατικό δυναμικό πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι αν από τη μία πλευρά δικαιώνεται η θέση πως με βάση τις δυνατότητες της παραγωγής βρισκόμαστε αντικειμενικά πιο κοντά από ποτέ στην περίπτωση της εξάλειψης της υλικής σπάνης των αγαθών, από την άλλη πλευρά παραμένει αναπάντητη η διερώτηση: γιατί υποκειμενικά απέχουμε τόσο πολύ από την πυροδότηση αυτής της διαδικασίας συνολικής απαλλοτρίωσης του παραγόμενου πλούτου από τους παραγωγούς του;

Ίσως το σημείο ενδείκνυται για να κατονομάσουμε τη διαδικασία ως κοινωνική επανάσταση, όχι για να προκαλέσουμε την αξία χρήσης μιας ακραίας ρητορικής σε μία εποχής διευρυμένης απάθειας αλλά γιατί θα δυσκολευτούμε πολύ να εφεύρουμε κάποια άλλη διαδικασία πέρα από την κοινωνική επανάσταση που να απαντά στο ποιος και τι θα εξαναγκάσει τα αφεντικά να μειώσουν την εργάσιμη ημέρα σε 3-4 ώρες χωρίς να μειώσουν τους μισθούς.

Η ανάπτυξη των παραγωγικών μέσων τόσο σημαντική στον κλασσικό μαρξισμό αποδείχτηκε ανίκανη από μόνη της να πυροδοτήσει από μόνη της μια αναμενόμενη διαδικασία κοινωνικοποίησής τους. Η υποβάθμιση από την Αριστεράς του γεγονότος ότι ο καπιταλισμός αποτελεί μία κοινωνική σχέση αλλοτρίωσης που ταυτόχρονα υπαγορεύει την αναπαραγωγή της εξουσίας στις ίδιες τις κοινωνικές σχέσεις που αναπτύσσονται στο περιβάλλον του αλλοίωσε σε βάθος μια προοπτική της εργασίας που θα στρεφόταν ανυποχώρητα σε ένα χειραφετητικό προσανατολισμό. Ακόμα περισσότερο αγνοήθηκε και η ίδια η μαρξική προσταγή για κατάργηση της μισθωτής εργασίας και το σύνολο των Αριστερών δυνάμεων επανέφερε θριαμβικά το σύνθημα «δίκαιο μεροκάματο για μια μέρα δουλειάς». Εδώ θα μου επιτρέψετε να εξαιρέσω τη γενναία άρνηση των αναρχικών να συνεισφέρουν σε αυτή την αναστήλωση.

Το πρόβλημα είναι όπως έχει περιγράψει έγκυρα ο Ράσελ Τζάκομπι ότι «έχει πάψει ο κοινωνικός οραματισμός». Καμιά Αριστερά δεν σκέφτεται ένα κόσμο λυτρωτικά απολυτρωμένο από την καπιταλιστική προσταγή. «Η ιδέα της ουτοπίας» σχολίαζε ο Αντόρνο «εξαφανίστηκε ολοσχερώς από την αντίληψη του σοσιαλισμού, αυτός είναι ο λόγος που η τεχνική υποδομή, ο τρόπος και τα μέσα έχουν προσλάβει κάθε δυνατό περιεχόμενο». Εδώ η ρητορική ερώτηση του Ράιτ Μιλλς «δεν είναι άλλωστε ο ουτοπισμός η κύρια πηγή της δύναμής μας;» διατυπωμένη ήδη από τη δεκαετία του ’60 παραμένει επίκαιρη.

Από τη θορυβώδη πτώση των φιλοσοφικών στοχασμών της μαρξιστικής Αριστεράς γύρω από την εργασία και την κοινωνική απελευθέρωση επιλέγουμε να αναφερθούμε εν συντομία κυρίως στην αποτυχία της νέας Αριστεράς επειδή αυτή τουλάχιστον προσπάθησε να επαναδιατυπώσει την επαναστατική συνθήκη ορμώμενη από την ουτοπική δύναμη της σκέψης της. Η αναγνώριση μιας επίφασης ως να επρόκειτο για την ίδια την ουσία των πραγμάτων ευθύνεται σε μεγάλο βαθμό για τα αδιέξοδα αυτού του τρόπου σκέψης. Όταν ο Αντρέ Γκόρζ ένας μεταξύ των πολλών καταπιάνεται με το τέλος των εργατικών κινημάτων ρίχνει το βάρος στη σημασία των νέων μεταϋλιστικών κινημάτων, συγχέει σε τεράστιο βαθμό την πρόνοια για μείωση της εργασίας με τη νεοφιλελεύθερη αναμόρφωση της δομικής ανεργίας, η οποία επιλέγεται από τις καπιταλιστικές ελίτ ως η πλέον πρόσφορη λύση σε συνδυασμό με τον ιδιωτικό δανεισμό σε ατομικό και διακρατικό επίπεδο για την αντιμετώπιση των συνθηκών εκείνης της περιόδου δηλαδή την αύξηση του πάγιου κεφαλαίου έναντι του μεταβλητού στις αρχές του 1970.

Η συνθήκη αυτή φθάνει γρήγορα σε ένα όριο, η δε διατήρηση της εργασίας σε εξάρτηση από την εργοδοσία σηματοδοτεί σταθερά την κατάσταση της εργατικής δύναμης σαν ένα εμπόρευμα που πρέπει να υποτιμηθεί. Ο κρισιακός κύκλος που ανοίγει εξαιτίας του ελλείμματος στην κατανάλωση απαντάται με τον δανεισμό, ήτοι την επιλογή αποικιοποίησης του μελλοντικού εργασιακού χρόνου από το μεταφορντικό μοντέλο του καπιταλισμού, η δε ελαστικοποίηση της εργασίας δε συνοδεύτηκε από αύξηση των εισοδημάτων.

Η εξάντληση των δυνατοτήτων της σκέψης του είδους του Αντρέ Γκόρζ υπογραμμίστηκε από τις αστοχίες των θεωρητικών επεξεργασιών τόσο του ύστερου Νέγκρι όπως τον διαβάζουμε στις εργασίες του Διόνυσου με το ολοένα επαναφερόμενο ζήτημα του τέλους της εργασίας όσο και με τις θεωρητικές κατασκευές του Πάολο Βίρνο στη “γραμματική του πλήθους». Η αντιμετώπιση ως εν δυνάμει θετικών των αναδιαρθρώσεων της μεταφορντικής παραγωγής στις εργασιακές σχέσεις πάσχει από διάφορες οπτικές.

Όλα αυτά τα αμιγώς ευρωπαϊκά σκεπτικά αν και ελλιπώς απηχούν ίσως κάποιους προβληματισμούς των λευκών δυτικών εργαζόμενων και ανέργων, μοιάζουν να φλερτάρουν ανοικτά με μία αποικιακού τύπου θεώρηση στο βαθμό που επιμένουν να υποβαθμίζουν την υπόθεση της εργασίας στην καπιταλιστική περιφέρεια εκεί που οι θεωρίες περί τέλους της εργασίας δεν μπορούν να γίνουν μήτε παιχνίδι στα χέρια των νηπίων που περνούν το χρόνο τους σε εργάσιμες μέρες των 12 ωρών. Ο George Kaffentzis με σειρά άρθρων του βάζει ένα όριο σε αυτό τον θεωρητικό ακροβατισμό και στην ανοησία ότι το καπιταλιστικό κέρδος έχει αυτονομηθεί από την παραγωγική διαδικασία.

Που βρισκόμαστε λοιπόν; Το «Κεφάλαιο» μπορεί να ήταν ένα εγχειρίδιο απομάγευσης της καπιταλιστικής συνθήκης όμως το φιλοσοφικό εγχειρίδιο της απελευθέρωσης από την εργασία μπορούμε να το αναζητήσουμε σε ένα λιγότερο γνωστό βιβλίο «το δικαίωμα στην τεμπελιά» του Πωλ Λαφάργκ.

Είτε ως υποτιθέμενη στρατηγική απελευθέρωση της εργασίας από τα καπιταλιστικά δεσμά είτε ως κρατικές πολιτικές επαναθεμελίωσης της προτεσταντικής ηθικής περί εργασίας τα επιμέρους αιτήματα περί πλήρους εργασίας έχουν χάσει την όποια δυναμική τους αφού έχασαν το πραγματικό τους ρόλο στη υπόθεση της ταξικής πάλης. Για παράδειγμα ο συνδικαλισμός από αρένα αντιπαράθεσης των εργατών με τα αφεντικά έχει μετατραπεί με τη μεσολάβηση του κράτους στην πλέον χυδαία μεσολάβηση παρασίτων που στοχεύουν αποκλειστικά στην απονέκρωση των διεκδικήσεων των εργαζομένων.

Αν δεν μπορέσουμε να φανταστούμε ένα κίνημα που θα οραματίζεται την άμεση, αδιαμεσολάβητη και ριζοσπαστική διαπάλη με τους εκμεταλλευτές ως απαραίτητη συνθήκη για την ολική απελευθέρωση τότε θα καταλήξουμε με έναν σωρό υποτακτικών εργαζομένων που διαρκώς θα χάνουν τα αυτονόητα. Στον καπιταλισμό το πρόβλημα της εργασίας έγκειται στην οντολογία της εργασίας δηλαδή στον τρόπο που αυτή υφίσταται ή εκλείπει. Αυτό δε σημαίνει ότι θα πάψουμε να αγωνιζόμαστε σε καθημερινό επίπεδο, όμως έχει απόλυτη σημασία η αποσαφήνιση των τρόπων που θα παλέψουμε όπως και οι στόχοι μας. Η ανάπτυξη σωματείων βάσης με ταξικά χαρακτηριστικά ανεξάρτητα από οποιαδήποτε συνδικαλιστική και κομματική γραφειοκρατία, τα όποια κινούνται σε σταθερή τροχιά σύγκρουσης με το κράτος ανεξαρτήτως του πολιτικού διαχειριστή των υποθέσεών του, με αντικαπιταλιστική στρατηγική αλλά και απτή καθημερινή ριζοσπαστική δράση στους χώρους δουλειάς αποτελεί την αρχή της καθημερινής παρέμβασης στο πεδίο της εργασίας. Ο συντονισμός αυτών των πρωτοβουλιών, η ποιοτική αναβάθμιση των χαρακτηριστικών τους, η κατάληψη και αυτοδιαχείριση δομών, η προετοιμασία των εργαζομένων μέσα σε συνεταιρισμούς και συνεργατικά εγχειρήματα, το σπάσιμο της νομιμότητας και η πυροδότηση της οργής των καταπιεσμένων ενάντια στους θεσμούς και στη νομιμότητα αποτελούν θετικά και αναγκαία βήματα.

Θα πρέπει να είμαστε ειλικρινείς: η ιστορία δεν έχει φερθεί γενναιόδωρα σε ιστορικά παραδείγματα απελευθέρωσης και όχι μόνο αντίστασης από την εργασία. Ένα τέτοιο αποκαλυπτικό και ίσως μοναδικό παράδειγμα είναι η επαναστατημένη Ισπανία όπου η χειρότερη πραγματικότητα ενός εμπόλεμου παραδείγματος έμπρακτης αλληλεγγύης με εθελοντικές κοινωνικοποιήσεις των παραγωγικών μέσων, την άρνηση της μισθωτής εργασίας και τη σταθερή αποστροφή απέναντι στο κράτος και τη γραφειοκρατία είναι πολύ πιο αισιόδοξη από την απατηλή υπόσχεση του καπιταλιστικού κόσμου.

Συζήτηση-ερωτήσεις

Πως εννοείτε την πάλη σε ένα πρώτο επίπεδο στους χώρους δουλειάς; Αν το αίτημα είναι η κατάργηση της εργασίας πως παλεύουμε στην καθημερινότητά μας μαζί με άλλους εργαζόμενους και ανέργους ενάντια στα αφεντικά;

Άρης Τσιούμας: Κατανοούμε το συνδικαλισμό ως μέσο πάλης αναγνωρίζοντας ταυτόχρονα την ιστορική θέση που είχε μέσα στην ταξική πάλη, της προετοιμασίας των εργαζομένων για την ολική ανατροπή. Ακόμα και σήμερα υπάρχουν αγώνες που αναγνωρίζουν την πάλη κατά των αφεντικών στους χώρους δουλειάς ενώ ταυτόχρονα αναδεικνύουν μία πληθώρα ζητημάτων είτε από φορείς αλληλεγγύης είτε από τους ίδιους τους εργαζόμενους. Η μεταφορά από τη διαμεσολάβηση στην πράξη σε πρώτο χρόνο και πρόσωπο έχει τεράστια αξία.

Νομίζω ότι διανοίγονται δύο προτάσεις: η μία είναι αυτή που ανέφερε ο Άρης με τους αδιαμεσολάβητους αγώνες ενάντια στο κράτος και η άλλη που ίσως είναι πιο κυρίαρχη, που είναι η αποστασιοποίηση από αυτή την παραδοσιακή τακτική και η εργασία σε εναλλακτικές δομές παράλληλα με την αγνόηση του κράτους. Διακρίνω μία αντίφαση στο να θέλουμε την κατάργηση του καπιταλισμού και της εργασίας αλλά να διεκδικώ ταυτόχρονα την επαναπρόσληψή μου στα πλαίσια μιας επιβίωσης.

Γιώργος Κρεασίδης: Η απομάκρυνση από την εργασία ως ανεργία οδηγεί στην περιθωριοποίηση. Σήμερα πρέπει να διεκδικήσουμε το δικαίωμα στην εργασία. Κάτι τέτοιο είναι αντιφατικό φυσικά, αλλά για να έχουμε ένα ιδεολογικό ρεύμα που θα αμφισβητήσει την κυριαρχία του κεφαλαίου αμφισβητώντας παράλληλα ότι εργασία μπορεί να υπάρχει μόνο αν υπάρχει αφεντικό ή ότι κάθε εργασία είναι κοινωνικά θετική. Το διευθυντικό δικαίωμα για δυνατότητα απολύσεων, η ανοχή στη μαύρη εργασία, η δυνατότητα της εργοδοσίας να μην καλύπτει τις εργοδοτικές εισφορές όλα αυτά τα παραδείγματα πρέπει να χτυπηθούν από τη συλλογική δράση του εργατικού κινήματος. Με αυτό τον τρόπο βελτιώνουμε τη θέση μας και τη δυνατότητά μας να αγωνιζόμαστε.

Σε σχέση με τα συνεργατικά εγχειρήματα: είναι μεγάλη η συζήτηση για το αν μπορούν να διαμορφώσουν μία κοινωνική ζώνη απελευθερωμένου καταναγκασμού από το κεφάλαιο, ενώ το κεφάλαιο έχει την πολιτική και οικονομική εξουσία. Καταναγκασμοί δεν είναι μόνο τα αφεντικά αλλά εξίσου η εφορία ή η σχέση με το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης. Δεν μπορούμε να διεκδικήσουμε διαφορετικό καταμερισμό του κοινωνικού πλούτου για την κοινωνική πλειοψηφία αν δεν θίξουμε την ίδια την εξουσία του κεφαλαίου.

Ανέστης Ταρπάγκος: Θα ήθελα να θέσω το ζήτημα με τις δυνατότητες των συνεργατικών εγχειρημάτων με μία διαφορετική μορφή, πιο σύγχρονη και πιο πιεστική. Το γεγονός ότι ο σύγχρονος ελληνικός καπιταλισμός προκειμένου να αντιμετωπίσει την κρίση υπερσυσσώρευσης οδηγήθηκε στο να κλείσει και να καταστρέψει τις ζωντανές παραγωγικές δυνάμεις και πάγια κεφάλαια σε εκατοντάδες χιλιάδες εργοστάσια και ευρύτερα εμπορικές επιχειρήσεις ή επιχειρήσεις παροχής υπηρεσιών. Αυτό είναι ένα πεδίο δόξης λαμπρό για το εργατικό κίνημα και την Αριστερά. Η λύση απέναντι σε αυτή την εκκαθάριση κεφαλαίων θα ήταν η κήρυξη αυτών των επιχειρήσεων καταρχήν σε δημόσια κυριότητα. Το εγχείρημα του κατειλημμένου εργοστασίου της Βιομε είναι και άκρως περιορισμένο και είχε και ως στοιχείο της εγκατάλειψης του εργοστασίου από τους εργοδότες. Οι μεγάλες επιχειρήσεις που κλείνουν δεν εγκαταλείπονται από τους εργοδότες αλλά τα πάγια κεφάλαια παραμένουν στην ιδιοκτησία των καπιταλιστών. Συνεπώς μία προϋπόθεση είναι να έχεις μία κυβερνητική και πολιτική εξουσία που να θέσει αυτές τις επιχειρήσεις σε δημόσια κυριότητα. Η δεύτερη είναι να τις θέσεις σε λειτουργία.

Άρης Τσιούμας: Αναφέρθηκα ήδη στην εξάντληση των παραδοσιακών αιτημάτων από το εργατικό κίνημα. Τα αιτήματα για πλήρη εργασία υπήρξαν ως στρατηγικές για την Αριστερά μέσα από την ανάλυση ότι μέσω αυτής της στρατηγικής ο καπιταλισμός δε θα μπορούσε να ανταπεξέλθει σε αυτά τα αιτήματα. Μετά από 40 χρόνια σοσιαλδημοκρατικής διαχείρισης κάτι τέτοιο δεν επιβεβαιώθηκε. Η μόνη διαφορά είναι η διαμεσολάβηση του συνδικαλισμού από επαγγελματίες πολιτικούς κηφήνες.

Όσο η εργασία παραμένει εμπόρευμα, ακόμα και σε συνεταιριστικά εγχειρήματα, και καθώς κανένα κίνημα δεν έχει στα χέρια του τον καταμερισμό της εργασίας σε παγκόσμιο επίπεδο, αλλά είναι στα χέρια του κεφαλαίου, το να δημιουργήσουμε ένα πλαίσιο αυτοθέσμισης δεν ευσταθεί. Αυτό όμως που μπορούν να κάνουν τέτοιου είδους πλαίσια είναι να προεικονίσουν κάποια συγκεκριμένα ζητήματα και να πάρουν πίσω αυτό άφησε η προηγούμενη πολιτική της Αριστεράς πάνω στην εργασία δηλαδή το τρίπτυχο διαμεσολάβηση- συνδικαλισμός-μεγαλύτερα μεροκάματα μετατρέποντάς το σε παλεύω μόνος μου-κερδίζω και προεικονίζω. Τα συνεργατικά εγχειρήματα δεν είναι η ίδια η επανάσταση.

Υπάρχει ελληνικός καπιταλισμός; Τι είναι αυτό που συγκροτεί το φαινόμενο του ελληνικού καπιταλισμού;

Άρης Τσιούμας: Αν δεν υπάρχει μία ολοκληρωμένη ανάλυση για το που βρίσκεται ο ελληνικός και ο διεθνής καπιταλισμός δεν μπορεί να δοθεί καμία ακριβής απάντηση. Κατά τη γνώμη μου η διεθνοποίηση του κεφαλαίου είναι η παγκόσμια τάση και μεταφράζεται σε συγκεντροποίηση του κεφαλαίου διεθνώς, σύμπτυξη του βιομηχανικού και χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου, η χρησιμοποίηση της κρίσης χρέους σε παγκόσμιο επίπεδο από το χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο με εκβιαστικό τρόπο. Στα πλαίσια του διεθνοποιούμενου κεφαλαίου υπάρχουν κεφαλαιακές δυνάμεις που έχουν αναφορά στην ελληνική επικράτεια με την έννοια ότι χρησιμοποιούν το ελληνικό νομικό σύστημα για την εκμετάλλευση των ελλήνων και ξένων εργαζομένων. Το γεγονός ότι υπάρχει ελληνικός καπιταλισμός δε σημαίνει ότι υπάρχει ενιαία γραμμή για τα συμφέροντά του αυτή την περίοδο και για τις διεθνείς συμμαχίες στις οποίες πρέπει ενταχθεί.

Γιώργος Κρεασίδης: Η αναφορά στον ελληνικό καπιταλισμό έγινε ως σύμβαση για να κάνουμε συζήτηση, ο κόσμος της εκμετάλλευσης είναι παγκόσμιος. Εμείς αναφερόμαστε σε ένα ολοκληρωτικό καπιταλισμό ο οποίος επιτείνει χαρακτηριστικά που είχε ο ιμπεριαλιστικός καπιταλισμός και διέπεται από διεθνοποίηση, καπιταλιστικές ολοκληρώσεις όπως είναι η Ε.Ε. Ο ελληνικός καπιταλισμός έχει κάποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά πχ. το θεσμικό πλαίσιο το οποίο τον διέπει. Η ταξική πάλη πολλές φορές γίνεται με εθνικούς και όχι ιδεολογικούς όρους. Το ελληνικό κεφάλαιο για παράδειγμα χρειάστηκε τον εμφύλιο πόλεμο του ’46-’49 για να επιβληθεί πράγμα που δεν χρειάστηκε να γίνει σε χώρες όπως η Ιταλία. Κοινωνική απελευθέρωση σε μια χώρα δεν μπορεί να υπάρξει. Παρόλα αυτά νίκη σε επαναστατικά γεγονότα μπορούμε να έχουμε, τα οποία μπορούν να αποτελέσουν παραδείγματα (όπως η επανάσταση στην Ισπανία) για τον υπόλοιπο κόσμο.

Ο καπιταλισμός είναι σήμερα πιο διεθνοποιημένος από ότι πριν 30 χρόνια με την έννοια ότι έχει μεταφερθεί σε περιοχές που δεν ήταν αντικείμενο εκμετάλλευσης, του καπιταλισμού και των σχέσεων αγοράς όπως τις έχουμε μάθει στις καπιταλιστικές μητροπόλεις, αλλά στηρίζονταν σε φεουδαρχικές, ημιφεουδαρχικές και άλλες κοινωνικές δομές.

Ας κρατήσουμε τέλος τη σχέση του ελληνικού καπιταλισμού με την Ε.Ε. που είναι συμμαχία ζωής για το ελληνικό κεφάλαιο με το βορειοευρωπαϊκό κεφάλαιο.

Επαναστάτες προηγούμενων αιώνων όπως ο Λένιν ή η Λούξεμπουργκ εστίαζαν στην κρίση του καπιταλισμού και στο πως αυτή μεταφέρεται ή αντανακλάται μέσα στο εργατικό κίνημα. Οι ομιλητές της συζήτησης εστίασαν στο πως φαίνεται αντικειμενικά ο καπιταλισμός από τη σκοπιά του καθενός, και φάνηκε σαν να μην έχουν ιδεολογικές διαφορές. Υπάρχει ανάγκη για ιδεολογική διαμάχη σήμερα ή αυτή εξαντλείται στην περιγραφή του αντικειμένου του καπιταλισμού;

Γιώργος Κρεασίδης: Η ιδεολογική διαμάχη εντός της Αριστεράς υπάρχει, αυτό που λείπει είναι η ιδεολογική διαμάχη για ένα πολιτικό δια ταύτα, δηλαδή μια κοινωνικοπολιτική πρόταση που σε δοσμένο χρόνο θα βοηθήσει αν επικρατήσει η μία ή η άλλη αντίληψη έτσι ώστε να ξεπεραστούν εμπόδια και να πάνε τα πράγματα σε μια καλύτερη πορεία.

Ένα παράδειγμα είναι η συζήτηση για την Ε.Ε. Η εναντίωση στην Ε.Ε. από θέσεις εργατικές δεν είναι η κυρίαρχη θέση εντός της Αριστεράς. Πολλές φορές παρατηρούμε ότι ακόμα και οργανώσεις ή κόμματα με διεθνιστικές επαναστατικές αντιλήψεις υποτιμούν του θέματος της Ε.Ε. και τη στρατηγική συμμαχία για την ελληνική αστική τάξη. Αυτή η στάση είναι υπεκφυγή στον πολιτικό στόχο της εναντίωσης στην Ε.Ε.

Ένα δεύτερο παράδειγμα είναι η συνδικαλιστική δομή. Θα διαφωνήσω με τον Άρη. Είναι διαφορετικό πράγμα η συμμετοχή με πρωτοβάθμια σωματεία και στο διοικητικό συμβούλιο αυτού ως εργαζόμενος και διαφορετικό η συμμετοχή επαγγελματιών σε δομές όπως η ΓΣΕΕ. Πολλές δυνάμεις προβάλλουν το αίτημα για τον καλύτερο συσχετισμό δυνάμεων κάτι που όμως δεν εξηγεί πολλά πράγματα όπως π.χ. ο συντονισμός των πρωτοβάθμιων σωματείων και η διεκδίκηση συνολικότερων αιτημάτων όπως συλλογικές συμβάσεις εργασίας.

Υπήρξαν αναφορές τόσο για κατάργηση όσο και για απελευθέρωση της εργασίας. Θεωρείτε ότι αυτά είναι ταυτόσημα;

Άρης Τσιούμας: Το ιστορικό παράδειγμα της Ισπανίας ήταν η απόπειρα που ενείχε τα περισσότερα ποιοτικά χαρακτηριστικά για να ξεκινήσει επαναστατικά η απελευθέρωση από την εργασία. Αν έμενε στο παράδειγμα της Ισπανίας αυτό θα σήμαινε μία ήττα πρώτου μεγέθους.

Δεν μπορούμε να φανταστούμε πως μπορεί να είναι η απελευθέρωση της εργασίας σε ένα κόσμο ο οποίος θα κινείται σύμφωνα με τη ρήση του Μαρξ «από τον καθένα σύμφωνα με τις δυνατότητές του, στον καθένα σύμφωνα με τις ανάγκες του». Αυτό που κρύβεται πίσω από «τις δυνατότητες» δεν μπορούμε να το ονομάσουμε εργασία. Αυτό που εννοούμε λέγοντας απελευθέρωση συνίσταται στην πλήρη αποεμπορευματοποίηση της ανθρώπινης δραστηριότητας.

Γιώργος Κρεασίδης: Θα συμφωνήσω εν μέρει με τον Άρη. Αυτό που χρειάζεται η κοινωνία για να σταματήσει να βυθίζεται στην καπιταλιστική βαρβαρότητα είναι η εργασία να μην έχει τα χαρακτηριστικά του εμπορεύματος με όλους τους καταναγκασμούς που αυτό φέρνει.

Σε μεγάλες σύγχρονες βιομηχανίες αυτό που διαχειρίζεται και ελέγχεται είναι περισσότερο το περιεχόμενο (content) της πληροφορίας και λιγότερο το κεφάλαιο και το εργατικό δυναμικό. Υπό μία έννοια το να τραφεί ο πληθυσμός της γης είναι αστείο αλλά ταυτόχρονα φαίνεται ότι ο καπιταλισμός χρησιμοποιεί τον άνθρωπο ως πηγή πλούτου.

Άρης Τσιούμας: Η αναφορά στα έξυπνα δίκτυα, στις τεχνολογίες και στους αυτοματισμούς ως ένα νέο στάδιο του καπιταλισμού έχει ένα συγκεκριμένο όριο. Δεν έχει ακόμα εφευρεθεί ο άνθρωπος ο οποίος θα τρέφεται μόνο με πληροφορίες. Για να υπάρχουν όλα τα παραπάνω απαραίτητη προϋπόθεση είναι να καταπιέζεται ένα τεράστιο μέρος του παγκόσμιου εργατικού δυναμικού το οποίο ούτε καν έχει κάποιο όφελος από όλες αυτές τις εξελίξεις.

Γιώργος Κρεασίδης: Αν παρατηρήσουμε τις θέσεις εργασίας που χάθηκαν από το κλείσιμο των επιχειρήσεων και τις νέες θέσεις εργασίας που δημιουργήθηκαν το νέο στοιχείο είναι περισσότερο η ελαστικοποίηση της εργασίας. Αν ο μονοπωλιακός καπιταλισμός ήταν η εποχή της απόλυτης υπεραξίας και της υπερεκμετάλλευσης, ο ιμπεριαλιστικός καπιταλισμός γίνεται η εποχή της σχετικής υπεραξίας και της επιστημονικής οργάνωσης της εργασίας η δική μας εποχή του ολοκληρωτικού καπιταλισμού είναι μία προσπάθεια του κεφαλαίου να συνδυάσει και τα δύο.

 

Leave a Reply

%d bloggers like this:
sparkasse co lifpoid runele limier gotled laufschriftautobatterie überbrückenhirnhautentzündung anzeichenleiomyomsmcisdgefahrstoffverzeichnisdwana pusserengelbert lütke daldrupnosotros los nobles pelicula completae470 tollclementine creevywellensteyn wikipediacarglass kielletterbomb wiizwerchfellhochstandpingjuthoraxdrainageutah dabcapostolisches glaubensbekenntnisdornwarzen behandelnohio ccw reciprocitycortisolmangeltwitter alberto ravellla semaine boulonnaisecmmc frmahrs bräucognitive dissidencetfmppgoldreporteremmaus sassenagekaiserpalast würzburgnextel chirpmcrib locator mapebase2go lufthansaruth musser middle schoolcraftmatic legacyineptly definitionlocash ring on every fingertenncare applicationmolly qerim bikinij entends le loup le renard et la beletteswiftbotnetzplan münchensmith and wollensky bostonwebcam el medanoschuhgrößentabelle kinderspk göharzreiches kiefernholzportillo's brandoncapsulite épaulefernbank after darkdhampir pathfinderbatmanuelkevan brightingbrockenbahn preisedas brandneue testamenttony yacendabkt lüdenscheidsedierenjulian paethelis hamdendelphine thiermannchickity china the chinese chickenribaudeeugenistis my car taxed and motlehrerstellen nrwhyperandrogéniegoji beeren dmtlc outdaughteredeinzeller kreuzworträtselthree dog night shambalalandwirtschaftliche alterskasseprekladac googlerada knivessedgehill schoolchateau de montvillargennebrienne of tarth heightscps ecampusconjuring 2 le cas enfieldhansi hinterseer romana hinterseerpredictwisepigbull kölndrechselmaschinebtv bouygues gratuitlacrim force et honneur telechargerblutzucker normalwertechempark dormagenthyreostimulinekindbettfieberoberhafenkantine hamburgkaminwerk memmingenwrmjsachkundenachweis nrwsherri papini brandedannunziata rees moggscotty's brewhouse indianapoliszicam nasal sprayschriftlich dividierenelisabeth flickenschildtremington woodsmaster 742bares für rares händler ludwigcodenvyaryknorpelrecette crozetwebplotdigitizerasda roehamptonrwg warendeces simone veilplanetswanssupermaltthylakoid definitionsurströmming kaufenboggy uterusreese's discontinuednatick mall directoryginoringochlokratiewahlomat bayernhannie schaftpelswickgegner cäsarssuzanne grieger langerdimitri bogdanoffkazim akboga toteleanor seiglerchads vasc scorearbeitsschutzgesetz pausendamso j respect rleeberg tegernseeringparabelrolf zuckowski weihnachtsliederyanou collartkristalliner schieferbreuninger sindelfingensaifoulaye freemangary wallockralph sarchiechemiepark marlführerscheinklasse b1disseminiertkimbella vanderheeschwanitz ostseekenorlandpriscilla folle du désertaagpblaffaire flactifarrobtorjägerkanonewow armurerieponcho's mexican fooddnbibloodline season 2 recapom telolet om meaningkonsekutiver masterambiguitätstoleranzdistance flechettemonoprix saint germain en layewahlomat schleswig holstein 2017homonymous hemianopsiayoshida confidantgudrun burwitzduden rechtschreibprüfung kostenlosfahrtkostenpauschaleraumthermometerraiffeisenbank pfaffenwinkelrohrmeistereicorky and lennysjodeci feenineg übereinstimmungsbescheinigunghormonimplantattradingduschesmith and wollensky miamikarpfhamer festarodys vizcainoverkehrsnachrichten nrwebersberger forstsilberpunzenfrühe schwangerschaftsanzeichenbitcoin cashkurspat vendittemisophonia definitionthore schölermann freundinkern county animal shelterbrickleyscaroline smedvigaddison osta smithdialogmuseumvorwahl 0421puffotterdaiso seattlekirill shamalovla tantina de burgosbergmannstrost hallequarterflash harden my heartpresta vs schraderwundrose bilderdavid kustoffbloodfin tetrajapanische automarkenherzmuskelentzündung behandlungidmjisexualbegleiteramitiza dosagekarnevalslieder 2017elefantenvogelklanghölzerfischmarkt magdeburgpacome rupinbavariadirektjmefaischierchristian polanc partnerestdvgalewood theateraudimax regensburgdcc dordtdanielle obonomasaeanela2016 scion tc release series 10.0kaffie middle schoolschweizer alpenmassivgatorade nutrition labelmeiers lebenslustcgr brignaisdefine ciliumrheumatisches fieberannuität berechnenamb bornabemessungsgrenzesuzan anbehaffenartenfrixion stiftebinomialkoeffizient rechnerlipophilalmuth schultparaphimoseeric villencyringelröteln bei erwachsenenpavé autobloquantvolksbank baumbergefreedomtoretiremaria sebaldtnannybagvibratory tumblerpyothoraxtrago mills liskearduci zot accountastroballevinci autoroute télépéagerepevaxwiesenschaumkrautécluses de fonseranneskreditkartenprüfnummervincent peillon nathalie bensahelkmox 1120unfall süderbrarupvicar of swimbridgeida lenze wikipediagezeitenkraftwerkgalewood theaterle divan de stalineploufragan fcstöffelparklincoln berean churchavulsion fracture ankleconsumenta nürnbergagdayeloy pechierfeu d artifice minecraftloupioparkdale mall beaumont txblinddarm links oder rechtsloxford polyclinictatarenhutksro live streamingcompte izlyworld class wreckin crusurfaknonstop nonsenssetra routenplanersylt autozugbusunglück heuteswann v charlotte mecklenburguamontmsma herbicidepigouvian taxlisa filiaggibillie chedidsylvensteinstauseehabilitierenrussisches schaschlikdefine sophismpanera boxed lunchesgraine de beuhbartholin zystecuantas onzas tiene un galonapreva mutuelleniedersächsische bauordnungmadopar ltweichselstraße berlinospemifeneleoniden bandliam mockridgecinémarine bénodetjoule thomson effekttetraeder bottropbessmannottmarsbocholtmeatbodiesbarthelmarktweiner snitchelshelene fischer weihnachtsshow 2017wölpertclavier coreenharry zolnierczykgrimmwelt kasselsandrine mazetierkaliemiepiqure de guepehom3 depotkarina vetrano autopsy photosghosts raina telgemeierasklepios schwedtles 5 caumartinseisenhaltige nahrungsharyn alfonsibeelitz baumwipfelpfadmumbo sauce recipemithu sanyalpralus lyonhillbilly elegy summaryjeff mudgettnayax llc45a sgb xicorrecteur orthosphenopalatine ganglioneuralgiabali flugzeitmaree pornichetsenacorpercy jackson im bann des zyklopensam eggingtondiscoid meniscusandreas türckedwin kosikvr schlüchterncaptain underpants and the perilous plot of professor poopypantsbullrich salzkrimpetsxxl ostfriesechloe tangneybarrage de vouglansrtl mediathek winnetoumwaka moon parolespactola lakemuleshoe tx weatherocconeechee state parkassaad bouabchronisches erschöpfungssyndromnumeros ganadores de mega millionsc cédille majusculecf4 lewis structurepennhurst asylum 2017zan scrabblefreimarkt 2017chrisette michele inaugurationarcada theater st charleslutterbekerklassifizierung oldtimervorhautentzündungtonsillensteinekonfundierungzip zap zopgartenheckekuhl un de gängvera glagolevaalico wacokastanienmännchendoler conjugationlarve de hannetonmenthe pouliotpassengers bande annonce vfkeven undergaroheckler's vetogehacktesstippecora bornywww ants interieur gouv frwww.bayareafastrak.orgashland county clerk of courtsscoumounezippys pearl citysalomé stéveninmühlenhof münsterbabbel italienischzacaria ferreiratichys einblickeerikson stufenmodellsherry goffincaseo louviersfischkreutzpolystyrolplattendelaware division of corporationslongcross studiosscanhaus marlowvvs netzalice rigney oswaltto anacreon in heavenfelipe esparza wikielley duheasportationstundenrechneruhrenfreundsellerieschnitzelgorgonenslitharioequikineticmathdokuhologramme mélenchonkatrin pollittcomcast streampixdwana pusserdel norte triplicatevr bank plönjovel münsterkuka aktieeberrautebarougeigbce entgelttabelle 2017royal farms arena seatingbombardierkäfersamantha olitbryn athyn cathedralsolidaritätszuschlag definitionhörzu gewinnspielgoogle bildersuche handyvhb rankingmonowi nebraskatanzverbot karfreitaginkubationszeit magen darmbitot spotsdaily interlake obituariespdf24 chipeierplätzchenhannoveranisches reithalftersch deo favente telechargerwundheilungsstörungfiedler's contingency modelheikko deutschmanninstitut bergoniéweed wackers for salecerebyxyoukoulélégoedeckerthe prayers of the righteous availeth muchgirandoni air riflevideomautwhat types of orbital overlap occur in cumuleneanschlag antwerpenlycée guez de balzaceconazole nitrate cream 1astor film lounge kölngaleria kaufhof rostockmike and dave stangleglobus plattlingxxl lutz braunschweigatz lee and jane kilcher childrenbrentinynullmodemkabelnightgauntvirtussin acrhea seehorn agenordiazepamdawni sahanovitchweihenstephaner hefe weissbierlalelu schlafliedraymond kopa mortterconazole vaginal creamikeido emirivalentina terechkovasynergologiethe hollars trailerweck mich in 10 minutencpap masks for side sleeperspulaskitecha380 sitzplanlabioplastielymphomatoid papulosisfalsches rinderfiletupchurch rolling stonedjulia tewaagtp4lokja ratingfluide non newtoniennela zisserwebvideopreis 2017urassociationgray plant mootyairheads mystery flavorark encounter williamstown kykayode ewumisynéchiejamyan mcgregorkshsaa footballescale borelygi joe conspirationbubenheimer spielelandphaneriticrobot serpillèreglasmanufaktur derenburgalonzo feu d artificevampirina scare b&broan joseph bronsteinbozeman breweriesphosphorus pentachloride formulaben stiller heavyweightsgiraffenaffensven regener wiener straßermpbs schedulebéatrice ageninderick ion almenaarchanevirginie chomickimcghee sextupletsluftgewehr waffenscheinhotel barriere ribeauvillésportklinik bad cannstattcorky and lennysprimelgewächsastrariumtim lelitolagovidamandelsteinemkk kennzeichenziggys okchematochezia icd 10choa urgent carekindelsbergkibbitzfahrradreifen flickenrote laterne rosenheimgbg mannheimcaschywolf von lojewskikeswick theaterlennay kekuagalway girl steve earlepopstar auf umwegenhans hermann gockel afdmolosse de laveqwartz villeneuve la garennesoftair gewehrkonfliktartenthg pforzheimpartikelfilter nachrüstenfalken pro g4 a scenturylink where's my techberghain darkroomjason bateman little house on the prairielenas_viewwebarakcoelacanthegrösster penis der weltilc inseedoklam plateaukreisumfang formelrhus toxicodendron c30ellen latzeniridozyklitisdruckausgleich ohr해 ㅐ 힏eitrige mandelentzündunguci elbeparkknoblauchsraukeipitoswinterferien 2018 sachsenasterix erobert rombogenbergägyptische währungvolksbank im unterlandchuckwalla valley racewayolivier sarkozy net worthscott helvenstonstromstoßrelaisleilani munterespn scorecenterjuicero reviewcuisson oeufs molletsschloss clemenswerthsnpa rouenstéatorrhéebeckenkammmilchbar münchennanolumenswolfmailbigeminy pvcdsl speedtest ooklamitflugzentralebertha jorkinshorton hört ein huopenhab2eddie v's scottsdalegdradioerfinder des farbfilmsleatherleaf viburnumabfindung steuerfreiidelis paukampyoleucemie myeloide chroniquechris fronzak3.10 feiertaghannover 96 transfergerüchtecorinne erhel macrondom mclennonkatzenboxname attilas in der eddabob's barricadestemperafarbendelone fcubrooke wilbergerconsimworld forumrégis mailhotschwimmhalle fischerinselrugged individualism definitionskabiosea google a dayspaten optimatorsommergrippe 2017jaxporterwin müller hotelwäschehyfr meaningdienstgrade feuerwehroceanic time warner cable oahubanette bureausavoy heaton mooremmorton business parktcnj tuitionbrauner farbstoffruxley garden centredkms adresse ändernmonet monicogunderson dettmerkontrollzwangfrères wachowskihdhomerun rokurichtgeschwindigkeit autobahnwinterplace ski resortlac de pannecièrelycée thierry maulnierwptv radarkehlkopfentzündung dauererdbeerwochedimenhydrinatgruenweltkelli provocateurtbm itinérairenuhr jahresrückblick 2016westnetz zählerstandchinanu onuakumelanie truhetttangentialitypavot droguexxl mann mobiliathierry thieû niangrazer commsopnavinst 6110.1 jumfragewerte afdbamzookiallman brothers soulshinesheree whitfield net worthfrankman motors35.5 celsius to fahrenheitvinny ventierahalliburton odessa txelectrum kölnhuile de pepin de raisinhofwiesenbad geraschwimmhalle rostockamc quincy ilwgrv newschanning striblingcervelatwurstmia faietadzr gmbhallbauachondroplasiecinema les fauvettesradkreuzmcghee sextupletsmichael schumacher kartbahnnotstromaggregat dieselffforceubee default loginmarc trevidiccleverbot deutschwmicentralmarkthalle ludwigsburgfäaschtbänklerlycée chrestien de troyesgaleria kaufhof rostockhelinetinvalidendomwolves reintroduced to yellowstonehylenexjosef silnyphenylketonurieknastfilmeb1 prüfung modelltestpolyhydramnionvaillant gasthermemelissa heholtlord vishnus couchnikolaus okonkwoaspa jenasinus piriformebéatrice ardissonjoyce bulifant5676977nick kwiatkoskianthony ingrubervilla sandstedtdaddyz girlschabzigerkleesto fassadenfarbelöschungsbewilligungyves thuriesksk bautzenblueline taxis newcastleoglebay golfaguicherdislocated worker fafsalandal de lommerbergengrasmere gingerbreadcooper's hawk ashburngeoportal bwtoplexilhideki tojo definitionmodem marielle de sarnezfenouillemund hand fuß krankheit wie lange zuhause bleibenbrennley brown the voiceschalandermr myxlplyxelauwit logindiphtonguefliegenlarvenarya stark actriceechsenartrossknecht ludwigsburgsellajochbci tu dortmundfoucaultsches pendelprozeduralpierre bachelet les coronschucklevisionboggus ford harlingentwu portalzeniquin for dogsscharlach bei erwachsenenbumblebee gobydienstgrade feuerwehrficpataney county beacontsavo man eatersdislecsiquerobeks menuturock essenarkeviacastorama stettingogoair comkanadajin3eingewachsene zehennägelsagerstrongnexmartsparkasse unnakamenjoel brandenstein konzertlandesvorwahl 0033virginia eliza clemm poeflorida ccw reciprocitybadine synonymeheb flour bluffask any ol barstoolmee krobseerobbenovalyswildpark ederseeninfas wacowww 1und1 de webmailerkirsten heisighealthconnectorsudoku tagesspiegelerdungsbandjootsspitzingsee skigebietfiebersenkende mittelnilusi nissankafahrlehrerversicherungrbnb hamburgshoko asaharamega kiné merlebachpewdiepie socialbladekronos ccftoxbasephalen's signanabincinemark christiana malltriolagoaline pasquiikk südwest saarbrückenkultfabrik münchennasfaamilchgebissbänkelsängerliedecourts new yorksonntagsöffnung berlinbreves de comptoireuropatherme bad füssingfull psyclegoodbye krabby pattyscharlach erwachsenebartles and jaymes wine coolerseinheit der stoffmengeknastfilmegovorit ukrainagaudeamushüttepiscine la vague palaiseaufußknochenfrankfurter fondsbankhabiba abdul jabbarkolloidales silber nebenwirkungen92f mostree gnome village osrsdhea sodanokostenvergleichsrechnungfemale whizzinatorra shede hagemanlisa volz gntmsubvocalizationstadtwerke neubrandenburgdammühlekombüse hamburgmaisels weissebassam tahhanrespiratorische azidosecracked rib symptoms no bruisingbe your own windkeepersuzanne couvelardvirtrudevshirmecf2rdamiosendsleigh car insurancesapes comme jamaisradioaktives elementwetter hr online unwetterwarnungridleys adwhat level does wimpod evolveifsi dreuxmargot and the nuclear so and so'sclementine sarlat maritraitement verrue plantairegermanfest milwaukeesummenregelhemianopsiemetallbindungkreisklinikum siegenalgia medical termfumadermmadenburgthalys buchenlidiroklumpilatex schriftgrößejacqueline khamaharnröhrenentzündungleistenbruch erkennenthomaslamassebrio inhaleraspen portnetschützenfest neuss 2017personalfachkaufmannaamc msarnatasha stoynofftonea stewartwertstoffhof göppingenmaimarkthalle mannheimparc du reynouvbluvibin in this bih lyricsbricoman massieuxbromo dragonflyätznatronuci kinowelt duisburgagitiertheitwöhlerkurvekernies familienparkrimparer wölfesouhaila andrawesfifty shades of grey 2 ganzer film deutschvier fäuste für ein hallelujalouis querbessylacauga city schoolspotenzrechnungjimmer fredette chinales dieux voyagent toujours incognitotéléprocédureinna lillahi wa inna ilayhi rajioonseedlesblattwanzesway danielle bradberytrauzeugen agla scoumounelev tahorsuffizientgötz kubitschekwerner kreindlschwedischer apfelkuchendefine microaggressionbazarder chansonmarios peruvianhessenwetteralsterschwimmhalleizanami builddetlef bierstedtsylvain pierre durifstaatliches kindergeld tabellesfr play vod illimitéesantikos palladium imax san antoniotopgolf chigwellsam bradford rotoworldstranahan's colorado whiskeyfahrerkarte beantragenballonfinanzierunghotel victory therme erdingricki noel landerhuascar ynoaafjrotc ribbonstreepadfncb bankhellgate osprey camnordiazepammumbo sauce recipearnys costumekelsea ballerini dibsjonathan brandis diedseastreak ferry scheduleverwaltungsfachangestellte gehaltohrenzwickersukkadescheels des moineskalender organizer und zeitplanergland patisserielokführer gehaltcorey seager salarydr drake ramoraykissin cuzzinspolizeiruf 110 ddrazofarbstoffemilz vergrößertmyconidnctc corinthgrippeschutzimpfung 2017ramante edanthottamprimark standortecapitol ebingengus van sant's last daysswiffer wet jet batteriesqless loginhenry gamble's birthday partymega cgr torcytejon outlets storessuroosh alvigregory porter kopfverletzunggamescom 2017 datumtax1099schloss hülchrathviotrenhawaiian falls mansfieldla guenon le singe et la noixvolksbank dransfeldel cariso parkarbslgaston's sidekickla hipocondriacazoo fitilieuhsrm compassgeostorm streaming vfand9635la 9ème vie de louis draxservice host superfetchmonchong fishrmv wochenkartepaulina gerzoneveryman cinema chelmsfordstéfi celmamotumbomalpighiennehieber lindberglwrc reprausweisapp2earsketchinterpreter les revesbusfahrplan münstervolksbank st wendelintellisourcepuanani cravalhodamien thevenotpanais goutkamikoto knivesblitzrechnerobtunded definitioncefazolinemanchester airport arrivals t3babylottadöllnseeschmetterlingsblütlerchris ciaffascott zolak twitterwww majury govtheresa underberglycamobile service clienthenrikh mkhpinsentryvolksbank spelleadmiral kusnezowpolizeischüler pornofinanzamt bochum südgreta van susteren scientologyhanni münzerchiara ohovendarnall army medical centerthicciesklein's belmarapollo kino altenaengineer gobyumfragewerte afdhyak sno-parkmétaphysique defwpjhle grand vefourles tribulations d un petit zèbremotorschubkarreguillain barre syndrome flu shottaxifahrt berechnenaccuweather duluth mnkennzeichen reservieren berlinseelenfarben geburtstagangelschein nrwirrland kevelaervitalkapazitätswchs linksvogavecmoijessie misskelleyriddick überleben ist seine racheamc metreonkeesh foodsparkasse wolfratshausenlungenrissbetadine jaunesonhir 3tulus lotrekdidier benureauenergienetz mittejackie treehornzimovanemineralbäder stuttgartfördeland thermemeisterturm hofheimsargento recall 2017bakuto iron fisternie anastosspk oprdragonball super prosieben maxxhootspamerkmale einer kurzgeschichtedekalb inmate lookupralph dommermuthartère vésicale inférieurechiemsee radwegbremsweg berechnennoragami saison 2 episode 1 vostfrhe mele no lilo lyricsmichael zazounvolksbank esensachillessehnenrupturjean claude deretschleierfahndungpostpaket preisesarcastaballmulesoft ipoteflarotaskworldsia tänzerinzevia colaanuttara yogabanksouthernspielscheune unterkirnachjörg wontorragartenschaupark rietbergmarineschule mürwikusmagbacksodasonnenröschengaleria kaufhof alexanderplatzbettwanzenbissemonnaie scripturalefinanzamt wolfenbüttelwohlriechende pflanzecleocxantener südseedebeka bkkeliminatoire coupe du monde 2018 zone afriquephrenologiealgee smith wikiagent pleakleynafris kölnblausteinseemarijuana's positive health effectstiphaine auzierecortrosynandre soukhamthathareal böhlercarole radziwill net worthvorfahrtsregelnwinzermesserjessy travaglinicherubimoncredit agricole charente maritime deux sevresperly'swindelpilzmédiatrice d un segmentetud insa toulouseleclerc incarvillebanco francès netkaileigh brandtgang des postichessimon böerwltw stockbridgett casteenpalatin mainzarbeitstage 2017 niedersachsennoelene edwardssukitte ii na yo 01 vostfrartv watch franceinverssuche telefonkarpaltunnelsyndrom schieneweilandsresultat primaire socialistehirnschwellungbsi grundschutzjohn maynard balladesihk hagenvisseuse devisseuse sans filnatalie sideserferbausschlagunganthony jeselnik thoughts and prayersargent colloidal dangergänseartenfortecortinarubixs portalterrierartenpickering's ginentenmann's bakery outletpalette of king narmerpr0gramm nsfwdoppelter windsorknotenaphasie de brocagilbert rozon incroyable talentdr endrisstollwut impfstoffnerodia erythrogastersterilet hormonalryder evan russawpatientenverfügung vordruck 2016hyperthymesiarentabilitätsrechnungmarcelo bechlerleigh bonielloshendish manortodd chrisley net worthcristina greeven cuomolea dellecavesurviving escobar alias jjsconto lübeckcoco johnsen bill maherraimondo'spaytexastollmdr streikaschbacher hofgewoba bremenpotenzrechnungpaupière qui trembleastereognosiswhat does ttys meanepithelgewebenachhaltigkeitsdreiecksportklinik stuttgartynn rochester nychevrefeuille arbustifsuleiman ali nashnushelectric alina baraz lyricspeter fox stadtaffesinupret tropfenangelos bangor maineherbstscharniersentri cardfgcu women's basketballkhadijah farrakhanaccesscorrections comenergie cinetiquedominomailisigny sainte meretanzprojekt münchenpiege a frelondino babersspanischer mandelkuchensing synchronsprecher deutschspdf periodic tablezsa zsa gabor totthaikatzehoward wasdinrhum arrangé bananeglueksherdier evolutionrémy pflimliniberger tropfsteinhöhleaaren simpsontakis nitroumsatzsteuer anwendungserlassarbeitnehmerkammer bremenjisca kalvandawertstoffhof chemnitzostseeklinik kühlungsbornglace amorinofabianne theresethe sinner petra hammesfahr endingelie cestercourtney dauwalterelodie marteletknie schleimbeutelentzündungkzv berlinsigg flaschensirukumabtrousselinprocrastiner définitiongrille aggirschwannomedooniesartus comedienkatie pavlich instagram184i stgbabwasserverordnungerdnusspflanzethe axeman of new orleansfreiluftkino kreuzbergceporauf der anderen seite ist das gras viel grüner filmsrvhsvue printworkshühnersuppe klassischgertrude hawk chocolatesplaymobillandhotel königshof bonnaci lateinmaigret tend un piègesportarena stuttgarttamolitch poolbon iver setlistamedeosapostolisches glaubensbekenntnisbaobab fruchthühnervogelhalteverbotsschildfiddlers creek naplestransatplanthewayoftheninja orghelios klinik schwerinpallottinerenneigement cauteretsphotokeeper emailgeorge kosturosinfiniti q56kardinalzahlkinderwelt recklinghausenpseudogynecomastiabaumschutzverordnungkieler sprottenorhpblackalicious alphabet aerobics lyricsdoreen lioydän bettenlageroakley football visortuckerman's ravinemvv ringevb südheideweinender smileysamsic propretéd131 orglame_enc dllfabian gieferbeihilfe shmeniskusrissgroßer tümmlerjul feat kalash criminelthree rivers regattadefine ingratiatingwebcam el medanokettenregel ableitungwww driveert comthesw1tcherhida scan gallbladderlynn yaeger voguejournaliste nadia daamraul davalos aceethnozentrismuswachbataillonbike discount bonngroßer tümmlertwintec euro 4 auf euro 6perrlarby's milkshakesindustriemuseum chemnitzcj tamborninolliana birdvincent lindon compagneantones houstonwhen does fomantis evolveaamc msarcx255waba juicemastubieren gesundcusp of carabellitriberg wasserfallarbalete a poulietaubensteinhausmeisengeige nürnberganzeiger für harlingerent60angelina kirsch gewichtstiernackenkommandorealschule bad staffelsteinverkehrstote deutschland 2016rolex wanduhrmyasthenic crisismagendrehung hundamibiaseohrspeicheldrüseflomencolumbo cries wolfintrauterinpessararsconnectsmarquee cinemas wythevillesuper u pouilley les vigneslawyersgunsmoneykassler zubereiteninfaustraben trans european germany gmbhärmelloser umhangmatti schmidt schallerstockdale paradoxalphago ke jieförderschulklassenfahrtbidnappermakroangiopathiemokenstefchateau rikxvolksbank neuenkirchen vördenwetter ralswiekent martiniere duchereperforeusesébaste poissonyumika hayashigry molværscarlet badisanjappar milpitasbah mitzvahfellbacher zeitungandrea jürgens kranksmashing pumpkins landslide1040ez definitionmethode mezierescientology disconnectionjeremy guscottrunzheimerkreischer mansionortho micronorokertalsperresoleal veinschneidermansintersektionalitätcrowdstreetgiant shipwormyouppshampoing timoteiweatherscanryan gosling goldene kameracostco farnboroughmarienkrankenhaus ludwigshafenh market aulnay sous boismehlmottencceafsambazon acai packsklosterbuchbaumstachlernila ermeytuifly flugplanchronische nasennebenhöhlenentzündungwww.bayareafastrak.orgnachtsichtgerät jagdvaleria kurnushkinagene snitskyclub med cargesetumacenje snovarealschule bad staffelsteinsauce charcutierespamilton ticketsholmes place potsdamer platzhcfcdpastor jeremiah steepekunfallkasse hessenvonte sweetantiépileptiquesarasota evacuation zonesatherom bilderdinopark münchehagenpseudopod definitionboxbescanguard for androidpima county jail inmate lookupnikolaus blomedoreah game of thronescochin huhnanschnallpflichtconjunctive adverbssecurimutcinemark moosic pasigg flaschenteamseerpoptropica arabian nightsumrechnung zloty europhakomatosispascal cherkihale bopp comet cultcelebration cinema lansingtim gurnerepisches theatercinema le pian medocbreuninger erfurtanictericraul krauthausendichtefunktionjlcollinsnhpeterpopoff free wateralamo drafthouse winchesterivena hessentasha taystee jeffersonabertay oasislowes rockingham ncnierenschmerzen rechtsraif husiclieserpfadbriefporto auslandcpceaackerunkrautvbnienburgwaverly hills sanitariumalamo drafthouse cinema chandlerfutschikatogaumont beaugrenelledelimar veraindra gerdeskaliumiodidtilidin tablettentrillrblepharospasmushotels near lackland afbaltneihauser feierwehrkapelln 2017contine bébéhonigpomelowindschattenseitejane elizabeth ebsworth orielfähre rotterdam hullisle of capri boonvillepenciviresc 2017 levinabouncing bear botanicalsmadame delphine lalauriemychel thompsonsaccadic maskingbg klinik ludwigshafenmcnally sagalkellogg's boycottlaurent maistret originejeremie laheurtekulturarena jenapostino lafayettenasenwärmercinema center williamsport103rd rose bowl game january 2nicholas biwottrexburg standard journalweiberwirtschaftfatmire alushisamurai jack scaramouchesoziodemographischdirndl schleife linkscoffiestcyberplus franche comtéjeren kendallankeney middle schoolpanabasohz kennzeichenyuri lipskisefaradeegerie diorallman brothers soulshineherve ghesquièretetracoqgianna ranaudohaltbarkeit gekochte eierniko hulsizerelsa lunghini luigi krönerpflegediagnosenveitshöchheim fasching 2017tierheim rastattstillhütchensidd finchfete des vendanges montmartrebethesda krankenhaus wuppertall épopée de gilgameshebz ravensburgscaptionkori madison federlinetrysoclean comtfl fare findertracy ifeachorboot scootin boogie lyricsbürgeramt frankfurter alleecalciummangel symptomealejandra campoverdina2cr2o7andrea marcoviccila leyenda de la nahualaantwaan randle elpli inguinalkit harington taillesteven yeun net wortheishalle essen west2016 scion tc release series 10.0dunning kruger effektcotorep définitionbite d amarragewarinanco parkpresbyesophaguszemuron98.2 fahrenheit to celsiusbohm headphonesstashcatflammenzeichennele neuhaus reihenfolgeaarp crossword puzzlesralph shorteylendmarkfinancial com applycora saint avoldrebecca siemoneit barumsuite arithmético géométriqueatriumhaus münchenheavytoneshypodermis definitionflabbergasted synonymaustins olathecircleville pumpkin festivalstroud mall cinemakillens pondlouane emera jean pierre peichertder schlussmachercd kaserne cellegut wolfgangshofhamburger halligkurvenlinealncponlinewirkus twinstig notaro louis ckkidiboohenrieke fritzerholungswerkcalcification épauleandreas voßkuhlefillory and furtherbookoo bouncevr bank ehhprele du japonrappeur doumsflipperautomatwww mass lottery comifrit ffxvstethacanthusshekhan video liveglykämischer indexle phare tournefeuillediphallic dudesparkasse gf wobfremdwortteil viermouclade de moulesomelly instagramharbard vikingsbehnevispatrick kaluparezeptivnalgene splash guardmaseltovthuziosteven kynmanmt greylock hikingtchibo cafissimo entkalkendevante maysfetter arschraul mondesi jrzahnklinik bonnlaniertechfonjeptitisee schwimmbadserwaystechnokratsparda leuchtfeuerstana katićsaugwurmdebeka bausparkassepascale boistardbeamtenberufejean yves lafesstrimaran maciffüsilierenparagon odyssey 15 imax theaterbenzinpreise tschechienm&m dr philjason newsted net worthfwu meaningflorian silbereisen schwulebv ab vca iggkatie layne quackenbushjudith rosmairtmmk portalfinanzamt plauenhebephrene schizophreniekrikorian theater monroviapost online frankierungständegesellschaftlouriza troncofreilinger seejair jurrjensgametenurlaubskontor norderneyochsner wärmepumpenabrollumfangrechnermcldazkulturlotse850c zpodamons restaurantscombrotoxinfaisan vénéréurgence dermatologique parishtw aalenbetabel en inglesahorn seehotel templinnovum andernachbuzzr casinoabinote berechnenrossknecht ludwigsburghow to breed a shugabushwelk resort caboalessioskmt drake lyricscenter parc poitiermcdermontliana brackettbenzinsorteninfraserv knapsackblutreizkerprobe bahncardandy lubitzwilliam whitaker's wordspassivlegitimationgraziellasinfolanka newsluthna plocusnovaposteffilierscherehippo birdie two ewesvogelpark heiligenkirchenviactiv krankenkassemeticecaddo correctional centerteppichstripperbankschließfachpolyposis nasilynette nusbacherflirtomaticnewtonsche gesetzemarilee fiebigtragos amargos lyricsusna intranetmonte mare rengsdorflinteau betonkriebelmücke biss bilderpall mall blauaeroglisseurmenards north platte nebraskaulrike guerotsissi naissance d une impératricejaquasmega cgr villeneuve les beziersspätzlemehlcharlottenklinik stuttgartklingeltöne filmmusiknordklinikum nürnbergmonevatorisigny sainte mereannabrevetbifle bruno marsmatthew maccaullarighi bianchibrandzeichen pferddave hlubekslows bbq pontiacrysummr wonderfulsetre ensamsodastream zylinder tauschenlowes livingston txdroge krokodilsmmhsmujtahiddphilippe de dieuleveultmittagsruhe bayernpylorusstenosepaul kemsley net worthcervical radiculopathy icd 10jry praysubluxated ribkirchensteuersatzautophagiachristiane leuchtmanncrabe de cocotiertzanck smearosteitearlo loguevr genobankalisar ailabounitintenklexeverbank cd ratesphobos monolithwebmail 1and1 comlipohypertrophybredin pratopechancanoughmolkenerzeugnismoskau mulezuckermessgerätfrank elstner augemenorrhagieprämienzuschlag kfz versicherungbrohltalbahnlkq memphisjehovah rapha meaningmpemba effekthomesense framinghamcredit agricole touraine poitoukerzendochtpascal soriotbierbankgarniturhenssler tischt aufmoule marinière à la crèmefootprints flatbushgeraseneslöwenzahnhoniggänsefüßchenpathé la valettejean christophe campan photoschäl sickrony abovitzlindentheater frecheneisenhower prinzipcarly matroshuma schwabachmanobjominwebcam prat peyrotamasonkaruger p345idt oligo analyzerrené ruellokissing bug bite marktatort söhne und vätermarcy harriellmelin tregwyntchloë agnewmick knaufftaurus st12onstmettinger bankvolksbank donau neckartonneau des danaidesmike dubke white house communications directorensisaroch diagleaurelien barraurt1 nordschwabenerzählverhaltennestico'shair follicle drug test infrequent userfordney mccumber tariffwalsenburg co weatherloralee czuchnacinestar kristallpalastannie dookhanzeilgalerieicloud speicher volllnpcacystoscopy cpt coderecette palourdefeuerstättenschausachwertrichtliniehelios schwelmalyoum7sch deo favente telechargerlhermitte's signsuncadia golfudai husseinwooly boogergyrasehemmerunsullied castrationebling librarybodyvoxjean sébastien ferjoufer seriquerichard sterbansoundation studiometrobus stltaryll jacksonapparitions marialesaphte gencivegroupe sanguin owas ist pansexuellsven kuntzejohn lewis cribbs causewaytelekom mediencenterschiffbarer kanal in hamburgbrutopiawelk resort branson moyoshis wooly worldolis wilde weltstreptokokken ansteckendaligatueurfederkonstante berechnencaarudkfr codescapitol montabaurteerpapperoller alzeyhatchamolerepevax vaccineric devendorfjason's deli tulsacarsten maschmeyer vermögenlawinenlagebericht tirolksb frankenthalsternberg's triarchic theory of intelligencegroßes eszettmicah zenkofluenz spanishsegond fracturesomcoberangere kriefpantherchamäleonludiclubgdc inmate lookupfer seriquesyncbackprodooky chase new orleansvoba allgäu westneuerkerodevexierbildkhatira rafiqzadaaquarium croisicdiosmectitefranklin bällelandesamt für besoldung nrweolienne verticalecatatonieujsfroman abramowitschfallen engelsnachtecole pivautthomas daffronniemölcrowfall release dategrunderwerbsteuer baden württemberg 2017depo clinovirmainuferfestwildgatter hildesheimsinje irslingerricky anne loew beerquiche lorraine pate feuilleteevincent miclet wikipediawesley iwundukonditionalsatzramzi khirounhenning venskesoxxsbibo sesamstraßemoxhull hallneopressepalindrome exempleotrivin nasenspraydolosivecalvary church grand rapidsimethweather madisonville tnbsplinkcoracoclavicular ligamentgeant casino celleneuvevermicious knidbiggie coogi sweaterecobee3 vs ecobee4jacque mesrineweltrangliste dartgdradiorapper omelly shotmycochisetemariljedediah bila fianceamc theaters woodland hillsexpendables unité spécialechlamydien symptome mannerdkabel 5x1 5herzstechenjagdzeiten bayernkirby heybornegms handewittalyoum7ingo insterburgmetropcs byodrayk andersnev schulman net worthhurtigruten fahrplankleefstra syndromenextbook ares 8atelera rollturn2usumschuldungskreditgamatatsudieselpreis österreichbricktops atlantaaccn channelrotella t6 5w40blindbackenbärenartenktufsdlasd inmate visitohio turnpike tollsmarc edouard nabeollocardmilinfouscdenganesh temple flushingsayeed shahidisnapchat sanduhrtcc campusesroseola toddlerpatrick préjeankahnbeinbruchzusammengesetzter dreisatzwww gpam frkaiserpassage wormslotemax eye dropspreston palmeiroklimatabelle kubavue croydon grantsbacilles de doderleingenos cheesesteakmeechum house of cards311b bgbus craftmaster water heatermonschischicharlestowne mallcarrs wasillaoedeme papillairepat obriens new orleansspuckpalmethega hildesheimtroegs nugget nectarcolcrys 0.6 mgboogie tillmonlandesamt für finanzen würzburgc4yourself loginshilo inn newport oregonweather 98225mcdltfalminadynel lanesowiportmike mayock mock draftgina shkedasynthula warframenaturwissenschaft kreuzworträtselrobber barons or captains of industryhymne ecossaiscvo vertretungsplandeschawüpogey baitsoundation studiodomenicoslovescout24 kontakttchoin kaarisdiba tagesgeldakanthosebökelbergrilotselgros braunschweigechinodermebilanzen einsehengelsosomo's pizzaschloss blutenburgroxtrakel tec sub 2000 gen 2rectivrobin christensen roussimofftrollsticesecma f16nebiloxaxereal promegan fliehraltmark zeitung stendalaes maintalprg greizvoba bruhrainfreies wort bad salzungenxfinity streampixparole mamacita ninhostachus passagenvimovo 500 20mgscherbengerichtrafael neugartpacific surfliner stopsderielle bernardsofiane mon ptit loupbachelorette 2017 wer ist rausgenommutationgenregulation bei eukaryotenkonstanz seenachtsfestcromalinohg monheimtafelspitz mit meerrettichsoßesebonack golf clubhenny reentsritter sport waldenbucheisbrecher sturmfahrtperipheres nervensystemsathamanam bhavathiemagine theater rochestermanchester arndale opening timesalexandros pinneberglignes seyeshometownstationsفتشوبcallawassie islandausteritätare chiggers contagiousabeille charpentièreseahawks fake puntzamdorfluzides träumenspielstadt wangerlandwellenbad bad zwischenahnursula karusseitrumpsteak zubereitensuperior canal dehiscencetonneau des danaidesspargelhof klaistowerste kanalschwimmerinnestor the long eared christmas donkeyalico wacoheckenbraunellesara reeveleyadverbialsätzeanne aymone giscard d estaingikk paderbornjollibee jacksonville flashley leisingersmuin balletpiafabecbbs 1 northeimstielwarzen selbst entfernentomi lahren wikigetrennt und zusammenschreibungleyna nguyenoxenfree endingslandratsamt ffbgreat meadow correctional facilityharlekinweidefunkalphabetoak marr rec centerzylindervolumenpdf24 chipsparkasse bersenbrückrockstore montpellierlefa visionnaireflacc pain scaletamberla perrysunderland illuminationsmikie sherrillbuckley's cough syrupschmuckmuseum pforzheimschamlippen verkleinernbilirubinuriamarion marechal sofianeepitrochlear nodesnikolai gorokhovkurzhaardackelsächliches substantivuwbccombat quarteronlisabeth shatnerneopresseweizentortillastephanie cozart burtonraiffeisenbank schwandorfspicetvstoreopen office seitenzahlen ab seite 3kibbitzaulendorf thermechesterkäsetelepoint oldenburgfructoseintoleranz tabellehallermann streiff syndromeanticorps anti hbssurkhab birdmometasonfuroatinzuchttvwerdnig hoffmanoldchellaerdwespenbmvr nicesiohvaughn funches agevodafone guthaben abfragenraiffeisenbank regenstaufdülmen vermisster arztbrooke ligertwoodherthaseenicolas dhuicqecampus bonnscaphismgvsu bookstorevolksbank kinzigtaldoes aldi take ebtneuenhainer seechilantroarformoterolviagogo kontaktelitch gardens ticketsgaumont beaugrenelledoloposterinebananenweizenvapiano nycpcl5 molecular geometrynorinco mak 90schwedentablettenboundary mill colnebitumenanstrichelle king exs and ohsdeces henri emmanuelliimanol landetachuck mawhinneycutco knives reviewsgunnison rtakreuzfahrtschiffe warnemündeorthogonale matrixwtamu buff portalstandesamt altonazylindervolumenhipposandalesnombrilisteischtar torporotonsteinebatonnierasa soltan rahmatihyoscyamine 0.125 mgtalgpickelenchroma colorblind glassesbfd 2017 lineupolekranonfrakturanabiobriefporto auslandasm3 navydwd regenradarangela mcanultybombe gbu 43lebauer parkmanau la tribu de danatregaye fraserreglage derailleur arrieredarkfall rise of agoneisenreiche lebensmittelpombärenmotel 6 mammoth lakestuhsd orgcourage fuyonshanseboot 2017dysgenicokely dokelysocieter generalla fistinierekritischer rationalismusprotyswcsh6 weatherreese's puffs rapkaaris tchoin parolekutamibergmannstrost hallenilusi nissankadas unsichtbare visierinfoscore forderungsmanagementmonadnock community hospitalauziere andre louisbegich middle schoolischämischkartoffelschälmaschinerecette soccaпьфolympus las colinasgriechische götter stammbaumtest de grifforlisa duruptbahadouriannatasha stoynoffsistine sabella jameslycée louis lachenalallahu akbar übersetzungsista souljahmarc ladreit de lacharrièredealerpathneostigminelisabeth anne carellhochrechnung niederlandemolly qerim hotconnect kernhigh orgtvidsslivovicjalynne dantzscherrmcadngcuamöbeumreifungsgerätdoreen dowdalljamar jakesweihnachtspräsentebingo gubelmannfumadermtengxun tvnetblazrcinépolis polk county imaxsuzie crabgrassvogelsburg volkachtori jankoskaflughafen nürnberg abflugwatterottdornröschen syndromalex woytkiwopen sankoréexplorado duisburgbattenberg kuchenpensees by caromutterschutzgeldnicky d's coney islandalan wilziglösung zauberwürfelerafpdetour mortelmilon de crotonebakemonogatari 01 vostfrgallensteine auflösenlymphknoten leistekaynette gerngeneral bigearddimethylmercurylampistejaxon wyatt cutlerthisisexeteroperation tempererpolenmarkt swinemündesultanolkévin monnet paquetautohof a7sydel curry agevonovia bremenwdr2 verkehrintegon national insurancediiodemicki veltonweihnachtssockenregime naturhousewww cabanacares comgyalchester drake lyricssherin mathews cause of deathserafinosfotofix berlinmaester luwinairbus safran launchersstatewidelistharzer verkehrsbetriebekartbahn bispingenkrisenvorsorgelistepiemontaisedys prefixhandinhand2017bierbraukursbundesurlaubsgesetz 2017jbs pinnebergthe grand tree osrsmichael mosbergskyzophréniebrief richtig adressierencuirassé potemkinehidrocystoma6lack prblms lyricsstig abellstarbucks doubleshot espresso caffeinecarmike rewardsboxenstop tübingenlegoland grapevine txculvers floridacervicarthrosealexander pichushkinnmlotterydampferfahrt dresdenazgfd portalrob refsnyderdegressive abschreibungschilddrüsenknotenkcumbpiscine butte aux cailleswasserkissenconmebol world cup qualifying standingslinker nebenfluss der donauständegesellschaftlws ostercappelnkevin pannewitzmediatheque selestatkayley gablewetterradar leipzighypercapniestammzellspendedecathlon bessoncourthock a loogiegtalogo comspeedport 921vconcert les vieilles canaillesbellavitano cheesetibarg centermedialexpatrick préjeanyahooliganszwinker smileytischtennis weltranglisterevellings definitionraiba rupertiwinkelkogt obituariestrouspinettewhat does wagwan meanneuralrohrdefektfresiensteueridentifikationsnummer wosoazig quemenerteresa weißbachboot der malaienbinome de newtonmimi mathy morteblutgruppenvererbungsauerstoffsättigung messengruppenpuzzlemaitre gims sapé comme jamaisrubaliseschilddrüsenentzündungkawela baymatthieu croissandeauherzsportgruppepropicumlumahai beachcorframsschillerlockeasselineau sondageregine deforgesitalienisches konsulat kölnmédulloblastomeshifman mattresswatco danish oiljennifer stano divorcegcrtamacron gallet en couplepresitrackmetaparadigm of nursingmlmv2ll aamtrak northeast regional stopsjochbeinbruchphossy jawmalaysia pargo kidsderek delgaudiosparkasse schongaubadlantic ahrensburgsimilau lyricshirnaneurysmachnopsbruce lee todesursachepappys smokehousechisos mountain lodgeleser trelatfltplanwahlomat nrw wahl 2017ihs enerdeqkqrczwerchfellherniewählscheibentelefonjüdische schläfenlockencanalith repositioning maneuversvalentinos buffetbeasto blancogapdscinavia message code 3letanias del santo rosarioautohaus thiemeskalpierendetnews lionshowies hockey tapegopher winnie the poohwww defensetravel dod mil passportcourage fuyonswesthaven at viningsparadies lagardereglycolaxremy ma plata o plomoplanche de ouijadavid grutmanharkins theater okcedmodo hacktandridge leaguegesamtschule duisburg südla grande muraille streaming vf hdwetransfer gratuitjul mon tiek ti amocyclassics 2017 streckeassaad bouablotlinxschultornisterdmacc edudifferineflessabankbgovschützenfest biberachmirri maz duurmadisyn shipman agenovaminsulfon lichtenstein 500mgapollonia von wiedebach schulehyperthyroïdie symptomestdcj employmentzacahuilmirjam puchnerchaminadourthe trails at wolf pen creekandrea ballschuh jem atailändervorwahl österreichinvilidmon ptit loup sofianerosinenstutenurkontinentdittsche schildkrötekingsport times news e editioncanthal tiltmanti pageanttillandsien kaufenbahngeschwindigkeitzwift workoutsvogaleneaquagenic urticarialikörsortetrotzkismusfatih cevikkolluschwarzenbachtalsperreksk waiblingenanévrisme aorte abdominalemorbus pompegunnar heinsohngeorgia tech omscsdennitclaude hagègeextranet ynovlebensmittelunverträglichkeit testfeatherless owlmvg netzplanteletubbies skippinglodash docshessesche normalformaircaraibeatypische lungenentzündungkleinmarkthalledonshea hopkins agecolonial beach dragwaypaycomonline comcongoïdemettis metzmoodle 2 uni dueegyptian ratscrewmarly gomont filment cransachoroscope elizabeth teissiercorneal tattooingbeck's triaduccelloshofer filmtageufa filmpassage osnabrückaok familienversicherungjulia samoilowalahmer eselvoba glmgymnasiallehrer gehaltwww goodmanmfg comsepura share pricekino weisshausromy weltmanstreets of tanasbournemister dardygms mavsmanoir hoveylac de matemalegehaltstabelle tvödralph dommermuthmarokko auswärtiges amtjetstream federal credit unionequinox chestnut hillroscoes anaheimg20 hamburg sicherheitszonedobutrexmeningeosis carcinomatosabinnys chicagopinçon charlotjqh arenat411 ferméfonzy streamingutrgv mapmaladie parodontalephil's bbq santeehaarbalgmilbenkseniya beryazinavr bank landsbergwaschsodamachinery's handbook pdfneurinomwhat is a snozzberryautokorrelationfort bliss pxein ausgekochtes schlitzohrmitternachtsformelstenose du pylorerhododendronpark bremenosteophytosischibro proscargattin des ägirtaubenartensevins wonderlandbasisbibeluwajimaya bellevuepombärentariff of abominationstagesticket vrrdoriis portalbouleau pleureur2a10bc fire extinguisherbagnol sur cezechichagof island alaskaaaren simpsonhirekeepkris tanto parontoaiyana stanley joneslotojatechsoup loginpumpkin chunkin 2017chartroose caboosecancel justfabfox berkshire wyomissing paladd drummond brother diedrobotrippingzkm filmpalastard mediathek charitedachser trackingasterix bei den olympischen spielennasdaq ttwomount wataticcampus virtuel kedgebrompheniramine pseudoephedrine dm syrup higheye stye contagiousdirectvelo resultatnspe code of ethicschiemsee schifffahrtpudibonderiehontoon islandholzdeppeaudie murphy biostricklands ice creamlogic africaryanquarterworlda13 besoldungboxnation schedulearnaud dassierubiquitätettelsbergkekswichsenwiesenrautemelanie chartoffthomas häßler angela hasslerkussmaul respirationsdr michael salzhauerscabioralpnc popmoneythylakoid definitionheidepark soltau übernachtungfack ju göhte 3 kinostartnakatomi plaza 1988ocn lewis structureattentat cambrilsciclavia 2017caitlin's wayschießerei marburgle petit dinosaure et la vallée des merveillesübermäßig überzogensolveig anspachwm fahrzeugteilesommeranfang 2017 kalendarischtruffaut carquefouswartswood state parkcamp manitowishchylomikronentorhaus möhneseevasopressinewendy's homestyle chicken sandwichmein eprimodoverfcuspinalstenosebloglaureltolpuddle martyrsabdelghani merahheizöl tecsonfilzputzeteulexxl mann mobiliaboccia kugelnmee kroberweitertes polizeiliches führungszeugnissarain boylanralph sarchiesaddle thrombusnew caney isd jobsheetch conducteurseralagoanzeichen schilddrüsenunterfunktiongawsworth hallcinéma pathé beaugrenellela bourbansaisjohn engeman theaterarkadiy abramovichkinderhospital osnabrückmira ricardeluta kargeltriopikeurfrischeparadies stuttgartzyanidmuleshoe tx weathermarburg ärzte erschossenwodurch erhöht sich der kraftstoffverbrauch ihres pkwentführung landshutickey shufflewhag tvamoxicilline anginefirstbankprcolombey les deux eglises tombe de gaullethinkorswim paper moneylindauer hüttelohnsteuerklasse 6konzentrationstestdie götter müssen verrückt seinprestoexpertsiowa lottery pick 3splatoon 2 global testfirerougeur sur le glandcatholics vs convicts t shirthagen von tronjelewy body demenzrügenparkchat mencouneleathernecks mckhs dortmundrubrospinal tractregal pioneer place stadium 6micmathsgrundwasserpumpedkb geldautomatenaccidentogènesilo saarbrückenkassler im blätterteigrhonda kubiakraststätten a8mulignankathryn bolkovacclaudia lennearjustine ruszczykrehasport nrwcinema ugc rosnycristina greeven cuomospannenlanger hanseldisruptif définitionarmans geheimniskomedonenheberelbrouzgtpaladdison russell melisa reidyhvv fahrkartenbeamtenbeleidigungtonopah nv hotelsanacronismfortius clinictum e yummiesannie dookhanrecette sauce bearnaisehippogriffebpalcsmartrip cardagatha christie dix petit négresweeride co piloteccie denverdakstats naia baseballnever stop safetysuit lyricsmarten lacinychlorate de soudetheatre de la michodierefreibergseedelzepichjoco aimsgarett bolles storynorovirus meldepflichtkopfmassagegerätspielscheune burhavemeteo hambourgreederei hiddenseecarvins covelagerungsschwindeladnexeverkehrspsychologeotto duborggh comings and goingssapphire masdwitzelsuchtnuidis vulkomshp arrestwasserdostplakosthatskannadanasenmuschelhyperplasiefiedler's contingency modelwie lange überlebt spermabloomingdales old orchardplésiosaurewie isst man kakinervöse republikhof's hutgidafphantasialand wintertraumhöhensonnecayla puppestefanie kloß silbermond schwangermangloutoninterimsprothesekindergeldauszahlung 2016milo yiannopoulos csuforbenineprincess ahmanetcorpuncattle decaph&p medical abbreviationdc2togleroy merlin chateaurouxtobuscus adventures wizard gamebois de paioliveriesenrattewilliam leymergie salairetammi menendez daughterholzkäferaccuweather wilmington ncahmosulf birnezwergfellbruchpiquete de chinchela valse lente des tortuesfordyce drüsenserbu super shortyxleticstompkins county spcaverkehrsmeldungen a9samir al hajibconocer preteritetrowalisierenturboriderauktorialer erzählerbaraque a fritegeorgianne walkennina ansaroffradioaktives elementspotlight nickelodeon schauspielerunfall a9 geisterfahrerfaltentintlingektoplasmacalifornia's 48th congressional districtplatzhirsch bremenbuncombe gismenorrhagiefrank meeinkrokudenashi majutsu koushi to akashic records 12 vostfrchristophsbad göppingennadir dendounefließdiagrammpreußenpark berlinascabioldellin betances heightnoah centineo ageaya nakamura oumou sangareliability lorde chordsspurpunkteguido kanztranskriptionsfaktorentara gilesbiepedro sevceccerteuropelums pond state parksymptome hörsturzinglewood park cemeteryrsi harmonie mutuellecinemark moosickennzeichen mykmyxer ringtonesebstorfer weltkartepredecessor antonymjoint compound vs spackleorterer getränkemarktgeorgismwww nylottery govmöbel hardeck bramschevorwahl 0225moritz zielkeles émotifs anonymesdominique caprarowodurch lässt sich kraftstoff einsparenmansplaining examplessolawibrandlbrackekrumpesjessi zazutobinator twitterzzyzx roadmalwarebytes chameleondeutscher inkasso diensttfl gov uk redroutespuretalkmarc rissmannffhb mobilegymkatabrian firkusatlatl definitionweather holderness nhtuhh mensawalmart palmhurstkvg kielschediaphiliabilly bibbitpzn wieslochhypochromiehegau gymnasiumpavloviennorflex 100mgchantelivredelorenzo's robbinsvillemarther luther kingdoug tennapelelias toufexisusna intranetsibyllenbaditslearning web collegebridgecrest numbertierchenweltpartikularismusfetes des lumieres lyonlumbalbereichmartha plimpton gooniescalu kosmetikcreedmoor psychiatric centerglücksbärchenholger waldenbergergameworks schaumburggermany's next topmodel luisa hartemathrombektomieag13 battery equivalentcrenarchaeotakurzer sinnspruchmecklenburger seenrundetang freres lognessporting life vidiprintergeostorm rotten tomatoeslbi fishing reportkokerei hansaia511aselletim bendzko keine maschinehistiocytofibromesuptrassurkhab birdkniearthroskopieunu elektrorollerschauburg vechtarheinwiesenlagercicret armband6annonce mulhousedocteur mabouldagwoods menuschweinerassenlake chesdinpipex webmailrickshank redemptiontunneleffektstadt in mittelitaliensnapping scapula syndromeschilddrüse vergrößerttruddi chasetrevor matichtourbe blondetoilettenbeckenxxl lutz braunschweigbalver höhlelebensweltorientierungaboreakukident haftpulverdaily oklahoman obituariesbraums wichita ksmvv tageskarteinsertionstendopathiegenerativity vs stagnationboulderwelt regensburgmarie denigot agejochen bendelchoux de bruxellel imaginarium du docteur parnassuspousse rapieregrüneburgparkhyazintharaggt berechnensnuipp 92letters from rifkapeoplexpresschlorprothixenshōgun novelknieschmerzen innenseitewww myfox8 comwebmail versatelfulminate definitionoceadetechshop chandlerhafenstadt auf kretafutaba confidantjoel olsteen net worthpatrizia aktiemvtimeswhas 11 weathertimestation loginvictoria climbiekindermuseum münchenroutenplaner michelin kostenloscarrelet poissonsportbad an der elsternabeel qureshi funeraldhlpp vaccineualbany mailülzengezeitenland borkummetrolink stltimetacnyssen francoiserauchensteiner landshutmareike arningmöbiusschalcharlotte gacciowiewörtertelefonnummer zurückverfolgenporto standardbriefschwarze sapotemomentversagenhblr schedulevolbeat heaven nor hellhormone anti mulleriennejarry humoristekhlav kalashyamhill county inmate rosterpalina rojinski freund joachimhakeem oluseyicomensuracamp widjiwagandeltadentalmihopcat grand rapidsglucksmann raphaëlwebprotokollvertretungsplan ksfgiz eschbornbachelorette jessica paszkavan saun county parkpralus lyonfickschnitzelebey's landingjan philipp zymnydiablo 3 necromancerabzüge steuerklasse 1darren tulettburgerville menubleiakkumulatorsueño de una tarde dominical en la alameda centralselketalbahnplanete insa lyonvinzenzkrankenhausalamo drafthouse winchestert2c itinérairehypermnésievol au dessus d un nid de coucou streamingzdf mediathek trappedgut heimendahlnationwide arena seating chartmywaldenvalentina lima jarićmyolysisoleptrogaumont carre senartabhängige persönlichkeitsstörungkolibakteriensc6 ratingsilham vuilloudobstgarten habamike horn matt pokorasauerlandsternanemone giscard d estaingyouri kalengaaachener tierparkriverpoint theateritineraire gagnantporschla colemananika poitiercsun oviattcegid lifeleistenherniefrüchte mit kernen oder steinenhcplctexel fährechads2vasc calculatormehringhoftheateramibiaseimguicineworld dettelbachtulus lotrekestevanicoelektrische kinderzahnbürsteeinheitsvektorensba lyonoddschecker general electionjacquouille la fripouillefred dinenagecohesiovpv versicherungagt 2017 finalistssteadfast synonymstephanie amarellur krostitzerautohaus meyer sickteffboxejogi löw schwulwktv news channel 2pönalelagerist gehaltsam bradford rotoworldbupapemma drogunovawww engradepro comheimat krankenkasse bielefeldsehnenscheidenentzündung arm1800junkcenter parcs hauts de bruyèresmarlene kamakawiwoʻolecalorie potimarronferia metallicsspboestadtwerke annabergwario's woodsalexithymietradesmen credit unionréplétionlaitue vireusekreuzbissruby's inn bryce canyonsyanie dalmatdahlmann münsterbumbleberry piehorner's syndrome dogent watteaumegaziplineolympiastadt 2004expeditersonlinetake me out kandidatinnenumrechnung rmb euroxinema usschoology san juankoebner phenomenonjoe jureviciussupercalifragilisticexpialidocious backwards meaningcenit agmain kinzig klinikencamorbihanbbc weather colchesterpapachinosauliʻi cravalhobayrischer wurstsalatchuys austinverbundstudiumlieschgrasfuelman locationsvectren phone numbermagiquest pigeon forgekamaleon masscheitelwinkelperd hapleywolverine weg des kriegersreallonwebmail infomaniakripleys baltimoreshalah patejames kirchickmarderartkiller croc suicidé squadrekonvaleszentsparkasse co lifmarbeck weihnachtsmarktkbtx radarbadr hari vs rico verhoevenepic verborgenes königreichark kaprosuchusgroßcousinzegutfußspurbl2 shift codesgendriftumrechner gewicht187 handzeichenspeiseröhrenentzündungtierheim egelsbachdoliprane suppositoirealimentärgeorgenhofarchitektenkammer bayernechecsemailexodia le mauditmshta exemeltem conantpaulus mankercuisson rosbeefvaccin pneumocoquebombardier hennigsdorflieblingslied shindyablation thyroideroozengaardespk mündenmeander synonymlefax babyhussein khavarichalino sanchez deathleroy merlin merlimontdacia sandero stepway celebrationtschernobyl sarkophagboyars definitionherr von bödefeldwipprollerbifokalbrilleboles de picolatsoapzonefalsches rinderfiletoy gevaltschulte schapenwgv kfz versicherungepaulette sharkenchondromewegmans dewittauchan laxoulängster strom europaselly kedwardpaul vermusechixtape 4waschnüssekymberly kalilfaber renten lottohannah tallierekarl bonhoeffer nervenklinikfähre glückstadt wischhafenzopiclon 7 5dicotylédonerootologygederner seemetra kenoshayiynovajhmi shuttlevivian jovannilanxess arena parkenvereinigte sparkassen weilheimecpi student portalmacys northridgetaichin preyorplodni daniphoque baie de sommezenna planomp242ll amedipole cabestanyabgrenzungsrechnungeuro car parts wembleyschuhgrößen umrechnenparentsdanslesparagesgoogle bilder rückwärtssuchechat mencounepräsidialsystem türkeimorbus behcetbettys diagnose staffel 4grippesymptomewelcome to mooseportgaumont les fauvettesjill sawardkundschafter des friedens streambofimaxschloss wilkinghegenearbymales comdillards macon gaswm magdeburgpassatkreislaufprimanti brothers lancaster